17 ΝΟΕΜΒΡΗ 2019

Αλλαγές σε Ποινικό Κώδικα και Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Ξανά στο στόχαστρο οι δημοκρατικές ελευθερίες!

Μετά τη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση και εν συνεχεία την ψήφιση του νέου Ποινικού Κώδικα επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, η ΝΔ βάζει το δικό της λιθαράκι στη διαδικασία θωράκισης του αστικού κράτους από τα λαϊκά δικαιώματα. Έτσι, αφού πέρασε το αντιδραστικό της νομοσχέδιο για την απονομή ασύλου στους πρόσφυγες, φέρνει στην Ολομέλεια της Βουλής  το νομοσχέδιο με τις «διορθώσεις» της σε Ποινικό Κώδικα (ΠΚ) και Κώδικα Ποινικής Διαδικασίας (ΚΠΔ).

Ο Υπουργός Δικαιοσύνης ήταν σαφής: «Θέλουμε αυτές οι αλλαγές να ανταποκρίνονται στις προτεραιότητες -και εγώ θα το πω ευθέως- τις οποίες έχει βάλει η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας για την αυστηροποίηση του πλαισίου των ποινών και την εναρμόνιση του νέου ποινικού κώδικα με το κοινό περί δικαίου αίσθημα των πολιτών». Και ως προς το «κοινό» περί δικαίου αίσθημα… ας αφήσουμε τον νόμο τους να «μιλήσει»!

Αναβάθμιση του «τρομονόμου»

Το άρθρο 187Α του ΠΚ, στα πλαίσια της ενσωμάτωσης στο εθνικό δίκαιο της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 541/2017, η οποία συντάχθηκε μετά το τρομοκρατικό χτύπημα στο Μπατακλάν του Παρισιού, τροποποιείται ως εξής:

Α) Εισάγεται ένα νέο βασικό έγκλημα τρομοκρατίας. Ενώ η προηγούμενη διάταξη έκανε αναφορά στα κακουργήματα και τα «κοινώς επικίνδυνα εγκλήματα» (εμπρησμός, κ.ά. που ορίζονται στο 13ο Κεφ., 2ο Βιβλίο του ΠΚ), πλέον η βασική πράξη του 187Α μπορεί να αφορά σχεδόν κάθε έγκλημα, ήτοι «έγκλημα γενικής διακινδύνευσης» ή «έγκλημα κατά της δημόσιας τάξης» (λ.χ. η διατάραξη κοινής ειρήνης). Κι αυτό, τη στιγμή που το ίδιο το έγκλημα του άρθρου 187Α τυπικά είναι έγκλημα διακινδύνευσης που στρέφεται κατά της δημόσιας τάξης, με συνέπεια έναν ιδιότυπο «αναδιπλασιασμό» της ποινικής ευθύνης. Εν ολίγοις, διευρύνεται υπέρμετρα το πεδίο των πράξεων που μπορεί να χαρακτηριστούν εγκληματικές και δίνεται ακόμα μεγαλύτερο περιθώριο να ενταχθούν σε αυτές λαϊκές αντιδράσεις και αγωνιστικές κινητοποιήσεις.

Β) Προβλέπεται ως ποινικό αδίκημα η πραγματοποίηση ή η διευκόλυνση ταξιδιού στο εξωτερικό με σκοπό την τέλεση ή την συμβολή στην τέλεση τρομοκρατικού εγκλήματος ή με σκοπό τη «συμμετοχή σε εγκληματικές δραστηριότητες τρομοκρατικής ομάδας» ή με σκοπό την προσφορά ή την παρακολούθηση εκπαίδευσης για τέλεση τρομοκρατικών πράξεων. Ποινικοποιούνται, δηλαδή, οι προπαρασκευαστικές ενέργειες  «τρομοκρατικών» πράξεων και η διέγερση σε τέλεσή τους, ή αλλιώς το ίδιο το ταξίδι, ανεξαρτήτως αν εκπληρωθεί ο σκοπός! Η πρωτόδικη απόφαση επί της υπόθεσης της Ηριάννας, κατά την οποία ένα ταξίδι στην Ισπανία εκτιμήθηκε ως ένδειξη ενοχής, είναι ενδεικτική της χρησιμότητας της εν λόγω διάταξης.

Γ) Αυξάνεται η προβλεπόμενη ποινή για το αδίκημα της «δημόσιας  ή μέσω διαδικτύου απειλής», που εντάχθηκε στον ΠΚ από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, από τα 3 στα 5 έτη. Φανερή η αξία και αυτής της διάταξης σε μια περίοδο που το διαδίκτυο αξιοποιείται εκτεταμένα όχι μόνο για την ατομική έκφραση της αδικίας και της καταπίεσης, αλλά επίσης από πλήθος συλλογικοτήτων και οργανώσεων για την προπαγάνδιση της άποψής τους.

Δ) Προβλέπεται ότι τα ελληνικά δικαστήρια οφείλουν κατά την επιμέτρηση της ποινής για τα αδικήματα «τρομοκρατίας» να λάβουν ως επιβαρυντικές περιστάσεις τυχόν καταδικαστικές αποφάσεις δικαστηρίων άλλων ευρωπαϊκών χωρών, τη στιγμή που ως γνωστόν η ΕΕ αφενός πασχίζει να εντάξει κάθε αριστερή σκέψη και προοδευτική δράση στον όρο «τρομοκρατία», αφετέρου πρωτοστατεί στις διώξεις αγωνιστών και κομμουνιστών με σπουδαίο αρωγό τα δικαστικά της όργανα.

Κακούργημα η κατοχή μολότοφ σε διαδήλωση

Στο φόντο της όξυνσης της φασιστικοποίησης της δημόσιας και πολιτικής ζωής, προβλέπεται η μετατροπή σε κακούργημα της κατασκευής, κατοχής ή προμήθειας εκρηκτικών υλών (μολότοφ) «αν ο υπαίτιος την τελεί ενώ διαπράττει διατάραξη κοινής ειρήνης» (παρ. 2, άρθρο 272 ΠΚ). Συνεπώς, αν συλληφθεί από τις αστυνομικές αρχές  ένας διαδηλωτής και κατηγορηθεί ότι έφερε πάνω του μολότοφ, μπορεί να διωχθεί κακουργηματικά. Να επισημάνουμε εδώ ότι μέχρι σήμερα μόνο η ρίψη μολότοφ ήταν κακούργημα, ενώ ακόμα και σήμερα, η παράνομη οπλοφορία και οπλοχρησία είναι πλημμέλημα.

Κλοπή από δύο άτομα; Κακούργημα και πάλι!

Προστίθεται επιβαρυντική περίσταση στο έγκλημα της κλοπής (374 ΠΚ) και συγκεκριμένα η τέλεση της διάρρηξης από δύο ή περισσότερους που είχαν οργανωθεί με αυτό το σκοπό. Ενώ λοιπόν η κλοπή από ένα άτομο είναι πλημμέλημα, η κλοπή από δύο και πάνω άτομα ανάγεται σε κακούργημα, δηλαδή η ποινή αυξάνεται αυτόματα από 6 μήνες σε 3 χρόνια.

Ποινικοποίηση της εναντίωσης στους πλειστηριασμούς

Επαναφέρονται τα άρθρα 167 και 168 ΠΚ, με τα οποία αφενός προβλέπεται φυλάκιση έως τρία χρόνια σε περίπτωση εισβολής ατόμων ή ομάδων σε δημόσια κτίρια, αφετέρου καθίσταται αξιόποινη η διακοπή ή διατάραξη της ομαλής διεξαγωγής του πλειστηριασμού, ακόμα και όταν επιτυγχάνεται δια της παράνομης εισόδου και παραμονής στο χώρο που χρησιμοποιείται από υπάλληλο πλειστηριασμού κατά τη διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης, ενός και μόνον προσώπου.

Περισσότερα τα χρόνια «στην στενή» για όσους ζητούν αποφυλάκιση

Παρ’ όλο που το ίδιο το αστικό πολιτικό προσωπικό τονίζει ότι η χώρα έχει καταδικαστεί πολλές φορές από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και το Συμβούλιο της Ευρώπης για τον «υπερπληθυσμό» στις φυλακές της, η πραγματική έγνοια ντόπιου και ξένου κεφαλαίου και σε αυτό το ζήτημα είναι σαφής.

Αυξάνεται στα 22 από τα 17 έτη το χρονικό διάστημα έκτισης πραγματικής ποινής για τους καταδικασθέντες που ζητούν αποφυλάκιση, υπό τον όρο της κατ’ οίκον έκτισης με ηλεκτρονική επιτήρηση, όταν πρόκειται για σωρευτικά συντρέχουσες ποινές, ενώ οι καταδικασμένοι σε περισσότερες ποινές ισόβιας κάθειρξης, θα πρέπει να παραμείνουν στη φυλακή για 20 αντί για 16 έτη. Παράλληλα, παρά τις αρχικές αντιδράσεις και την κόντρα με τον ΣΥΡΙΖΑ, ο Υπουργός Δικαιοσύνης διατηρεί προς το παρόν  σε αναστολή τον θεσμό της κοινωφελούς εργασίας, δηλαδή τη μόνη… εναλλακτική της έκτισης ποινής φυλάκισης στη χώρα μας, με συνέπεια να πληθαίνουν οι έγκλειστοι.

Αλλαγή στον ορισμό περί βασανιστηρίων

Με την αντικατάσταση στο άρθρο 137Α ΠΚ περί βασανιστηρίων, της λέξης «μεθοδευμένη» («μεθοδευμένη πρόκληση έντονου σωματικού πόνου ή σωματικής εξάντλησης επικίνδυνης για την υγεία… με σκοπό να βλάψουν τη βούληση του παθόντος») από τη λέξη «εσκεμμένη», δυσχεραίνεται ακόμα περισσότερο η διερεύνηση περιστατικών αυθαιρεσίας από τα σώματα ασφαλείας. Ήδη, άλλωστε, με την προϊσχύουσα διάταξη, «αποσπασματικές» και «μεμονωμένες» (sic) πράξεις βασανιστηρίων έμεναν ατιμώρητες ως «αμεθόδευτες», τώρα εντούτοις ο ορισμός γίνεται περισσότερο αόριστος. Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα… Πάντως, ως προς την επιδίωξη της εν λόγω τροποποίησης, δεν είναι τυχαίο ότι την ίδια περίοδο αυξάνονται οι δολοφονικές επιθέσεις των ΜΑΤ σε νεολαίους, πρόσφυγες και μετανάστες (βλ. ξυλοδαρμούς σε κέντρα διασκέδασης, στα Εξάρχεια ή σε φοιτητές στην ΑΣΟΕΕ).

Ασυλία στην απιστία στελεχών τραπεζών

Σύμφωνα με τη νέα διάταξη του άρθρου 390 ΠΚ, προκειμένου ουσιαστικά να διευκολυνθούν οι τράπεζες στη διευθέτηση των κόκκινων δανείων, απαιτείται πλέον για την άσκηση ποινικής δίωξης σε τραπεζικά στελέχη για το αδίκημα της απιστίας (παράβαση καθήκοντος), η προηγούμενη έγκληση του θιγόμενου, την στιγμή που ως προς όλες τις άλλες περιπτώσεις απιστίας, η ποινική δίωξη είναι αυτεπάγγελτη.

Άκρως προκλητική αλλαγή, αν σκεφτούμε ότι  την στιγμή που δίνεται ασυλία στην κακουργηματική απιστία των τραπεζικών στελεχών, ποινικοποιούνται η εναντίωση στους πλειστηριασμούς, η πρόθεση ή οι σκέψεις που κρίνεται ότι σκοπούν στην τρομοκρατία, ενώ διευκολύνεται η απόδοση κακουργηματικού χαρακτήρα κατηγοριών σε διαδηλωτές.

Αλλαγές στον ΚΠΔ: Συρρίκνωση των δημοκρατικών δικαιωμάτων των «υπόπτων»- Βολή στο τεκμήριο αθωότητας του «κατηγορουμένου»

Α) Σε συνέχεια της αναβάθμισης του «τρομονόμου», με τις αλλαγές στο άρθρο 243 ΚΠΔ, είναι δυνατή ήδη στο στάδιο της προκαταρκτικής εξέτασης, απέναντι σε οποιονδήποτε ύποπτο για τέλεση του εγκλήματος του άρθρου 187Α ΠΚ, η διενέργεια ειδικών ανακριτικών πράξεων, όπως η συγκαλυμμένη έρευνα, η ανακριτική διείσδυση, οι ελεγχόμενες μεταφορές, η άρση απορρήτου, η καταγραφή δραστηριότητας με συσκευές ήχου, εικόνας κλπ. Ουσιαστικά, επιτρέπεται η διερεύνηση ατόμων και της δράσης τους χωρίς δικονομικές εγγυήσεις και αποδείξεις, με απλές και μόνο υποψίες.

Β) Διατηρούντα οι θεσμοί της «ποινικής διαπραγμάτευσης» και «ποινικής συνδιαλλαγής» (301-303 ΚΠΔ) που εισήγαγε ο ΣΥΡΙΖΑ, βάσει των οποίων μεγάλες κατηγορίες ποινικών υποθέσεων μπορούν να ολοκληρώνονται χωρίς ακροαματική διαδικασία και δικαστική διερεύνηση της ενοχής του κατηγορούμενου, μέσω της εκ των προτέρων δήλωσης ενοχής του, προκειμένου να επωφεληθεί από τυχόν ευεργετικές διατάξεις για την ποινή που θα του επιβληθεί. Έτσι, ο κατηγορούμενος και δη αθώος, πολλώ δε μάλλον αν αδυνατεί να καλύψει τα υπέρογκα έξοδα της ποινικής δίκης, ωθείται στα «παζάρια» με το κράτος με αντάλλαγμα την «ευνοϊκή» του μεταχείριση.

Γ) Ανασυστήνονται τα Μονομελή Εφετεία Κακουργημάτων, αρμόδια για την εκδίκαση υποθέσεων ληστειών, ναρκωτικών κ.λπ., και γνωστά για τις αυστηρές ποινές που επέβαλαν στο παρελθόν. Έτσι, ένας δικαστής θα αποφασίζει και θα επιβάλει ποινές κάθειρξης, με συνέπεια να ανοίγει ένα ακόμα  παράθυρο ταχείας επιβολής ασφυκτικών ποινών.

Συμπερασματικά

Ποτέ οι ρυθμίσεις του ΠΚ και ΚΠΔ δεν στόχευαν στην πάταξη της εγκληματικότητας ή τον σωφρονισμό των κρατουμένων. Αντιθέτως, ως άλλο ένα όπλο του συστήματος της εξάρτησης και της εκμετάλλευσης, έβαζαν στο στόχαστρο τον εχθρό – λαό, τους απεργούς εργαζόμενους, την αριστερή ιδεολογία, το κομμουνιστικό κίνημα. Με αυτή την έννοια, ούτε στον ΠΚ «του ΣΥΡΙΖΑ» ούτε σε αυτόν «της ΝΔ» βλέπουμε κάποια «δημοκρατική εκτροπή» ή «ποιοτική αναδιάρθρωση» του ποινικού πλαισίου. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει τίποτα το «νέο». Οι εν λόγω Κώδικες προσαρμόζονται στις ανάγκες της τρέχουσας περιόδου της ολομέτωπης καπιταλιστικής επίθεσης και ιμπεριαλιστικής επιδρομής, που σημαδεύεται τόσο από την έκφραση των αγωνιστικών διαθέσεων του λαού και της νεολαίας ενάντια στα νέα μέτρα, την καταστολή, την αμερικανοδουλεία, όσο και από τα «βαρίδια» της ήττας και αποσυγκρότησης που κουβαλά η κίνησή τους.

Με το νομοσχέδιο της ΝΔ,  από τη μία διευρύνεται το περιθώριο χαρακτηρισμού πράξεων και δη ριζοσπαστικών ως εγκλημάτων, σε σημείο να ποινικοποιείται το φρόνημα, από την άλλη περιστέλλονται τα δικαιώματα των υπόπτων/ κατηγορούμενων και αυστηροποιούνται οι ποινές σε σειρά εγκλημάτων. Η ΝΔ, επικαλούμενη τις επιταγές των ευρωπαϊκών Οδηγιών και του ΟΟΣΑ για τις ανάγκες μεταρρυθμίσεων του ποινικού δικαίου, και τροποποιώντας τον ΠΚ του ΣΥΡΙΖΑ, που δεν ήταν και τόσο «κακός» τελικά, αποδεικνύει την κατεύθυνση σύσσωμου του αστικού πολιτικού προσωπικού της χώρας, τη στιγμή που σαρώνει τα λαϊκά και εργασιακά δικαιώματα: την εξασφάλιση της απρόσκοπτης όσο το δυνατόν προώθησης της αντιλαϊκής πολιτικής, διά της επιβολής καθεστώτος τρομοϋστερίας και άγριας καταστολής.

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ
Κατηγορίες
Βιβλιοπωλείο-Καφέ

Γραβιάς 10-12 - Εξάρχεια
Τηλ. 210-3303348
E-mail: books@ektostonteixon.org

 
ΒΙΝΤΕΟ