Εκδηλώσεις για τα 1.000 φύλλα της Προλεταριακής Σημαίας

Αθήνα, 3 Φλεβάρη 2026

Θόδωρος Φωτόπουλος

Μυρτώ Παπακώστα

Αντώνης Αποστολάκης

Θεσσαλονίκη, 8 Φλεβάρη 2026

Δημήτρης Παυλίδης

Φωτεινή Σαλονικίδου

Οι εκδηλώσεις που έγιναν για τα 1.000 φύλλα της Προλεταριακής Σημαίας στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και την Παραμυθιά κοίταξαν στο παρελθόν, στην πρώτη και τη δεύτερη περίοδο της έκδοσης της εφημερίδας και στην Τρίτη, από το 1982 μέχρι σήμερα.

Κοίταξαν στο παρόν, στην πολιτική συγκυρία στον κόσμο και τη χώρα μας και τις ανάγκες της ταξικής πάλης.

Και επιχείρησαν να κοιτάξουν στο μέλλον και να σκιαγραφήσουν όλους εκείνους τους τρόπους με τους οποίους θα μπορέσει η Προλεταριακή Σημαία να ανταποκριθεί στις προκλήσεις των καιρών, να βελτιωθεί σε περιεχόμενο και μορφή και να φτάσει σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερα κομμάτια της εργατικής τάξης, του λαού και της νεολαίας.

Ακολουθούν οι ομιλίες των εκδηλώσεων της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης και το βίντεο από την εκδήλωση της Αθήνας.

Αθήνα, 3 Φλεβάρη 2026

Θόδωρος Φωτόπουλος

Ύστερα από 44 χρόνια μας δίνεται η δυνατότητα να παρουσιάσουμε την εφημερίδα μας αφήνοντας τα μολύβια και τα πληκτρολόγια στην άκρη για να σας απευθυνθούμε για τη δουλειά μας, τις αδυναμίες μας αλλά προπάντων για όσα κατάφερε αυτή η εφημερίδα μέσα από τα 1.000 φύλλα της να παρουσιάσει, να επιδράσει και να διαμορφώσει στο κίνημα και την ταξική πάλη της χώρας, αλλά και να σας ακούσουμε ως αναγνώστες της. Πίσω από τα 1.000 πρωτοσέλιδα, που είναι αλήθεια δεν έκφραζαν πάντα μορφικά με τον καλύτερο τρόπο το πλούσιο πολιτικό περιεχόμενο της εφημερίδας μας, υπήρξε και υπάρχει ένας πλούτος προβληματισμών, αναζητήσεων, ιδεολογικών αναλύσεων, πάντα με κριτήριο και γνώμονα την ενημέρωση από την οπτική των εργαζόμενων, του λαού, των αγωνιστών.

Μια εφημερίδα -και μάλιστα δεκαπενθήμερη- το να φτάνει τα 1.000 φύλλα και 44 χρόνια έκδοσης από μόνο του λέει πολλά. Δείχνει την αναγκαιότητα ύπαρξής της αλλά και την επιμονή της να εκπληρώσει τους στόχους που ανέλαβε όλα αυτά τα χρόνια.

Χρόνια που ξεπερνούν τα 44 που αναφερόμαστε, μιας και η Προλεταριακή Σημαία έχει πολύ παλιά ιστορία στην έκδοσή της, όπως άλλωστε και η οργάνωσή μας το ΚΚΕ(μ-λ). Η πρώτη έκδοσή της ξεκινά με την ΟΜΛΕ τον Νοέμβριο του 1968 σε βαθιά παρανομία μέσα στη δύσκολη περίοδο της δικτατορίας και διακόπτεται με τη σύλληψη του Γ. Χοντζέα, υπεύθυνου της Προλεταριακής Σημαίας, στις αρχές του 1971.

Η νέα περίοδος έκδοσής της έρχεται με το 1ο Συνέδριο του ΚΚΕ(μ-λ), στην επέτειο του Πολυτεχνείου το 1976. Ήταν βδομαδιάτικη και τύπωσε 240 φύλλα, με τελευταίο στις 30/5 1981, προβάλλοντας την έντονη παρουσία και δράση της οργάνωσης στην κρίσιμη περίοδο της μεταπολίτευσης, που την κατέστησε την πιο μαζική μεταδικατατορική οργάνωση της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς. Η έκδοσή της διακόπηκε όταν η οργάνωση, εν μέσω έντονης ιδεολογικοπολιτικής αναζήτησης, βαδίζοντας προς το 2ο Συνέδριο εξέδωσε την εφημερίδα Για μια αριστερή πολιτική.

Η Προλεταριακή Σημαία στην 3η της περίοδο εκδίδεται το καλοκαίρι του 1982, δεκαπενθήμερη αυτή τη φορά. Επανεκδόθηκε με έδρα τη Θεσσαλονίκη, μιας και εκεί υπήρχαν στην πρώτη φάση της ανασυγκρότησης οι προϋποθέσεις, πολιτικές και οργανωτικές, για τη δημιουργία συντακτικής και εκδοτικής ομάδας. Η εκτύπωση γίνονταν με τη μέθοδο της λινοτυπίας, χωρίς διπλωτικές μηχανές, τη δουλειά των οποίων έκαναν σύντροφοι και συναγωνιστές. Αυτοί οι περιορισμοί, αν και είχαν επιπτώσεις στην ανταπόκριση της εφημερίδας στην επικαιρότητα, στην έκταση των κειμένων, στην ευελιξία στο στήσιμο των σελίδων κ.λπ., δεν την εμπόδισαν να ανταποκριθεί στις ανάγκες της πολιτικής και ιδεολογικής πάλης, στην προβολή των θέσεων και αναλύσεων της οργάνωσης για τις διεθνείς και εσωτερικές εξελίξεις, αλλά και επεξεργασιών για τον σοσιαλισμό και την ιστορία του κομμουνιστικού κινήματος. Εκείνη την περίοδο υπήρξαν μάλιστα και οι πρώτες συστηματικές προσπάθειες να συνδεθεί η εφημερίδα με τους αγώνες της εργατικής τάξης και με χώρους εργασίας.

Αν και με καθυστέρηση, η μεταφορά της σύνταξης και της έκδοσης στην Αθήνα το 1990 και το πέρασμα στην μέθοδο της φωτοσύνθεσης και του όφσετ έλυσε αρκετά τεχνικά προβλήματα, βελτίωσε την εμφάνιση και έδωσε τη δυνατότητα για αύξηση των σελίδων και των χρονικών περιθωρίων για παρουσίαση και ανάλυση της επικαιρότητας. Η έκδοσή της στην Αθήνα αποτελεί μια έμπρακτη επιβεβαίωση της αρχής που πρέπει να διακρίνει μια κομμουνιστική οργάνωση, ότι δηλαδή τα εμπόδια υπερνικιώνται όταν στηριζόμαστε στη συντροφικότητα και τη θέληση για προχώρημα της άποψης που έχει αναλάβει να προωθήσει στο κίνημα η οργάνωσή μας. Την οικοδόμηση όρων για ένα κομμουνιστικό επαναστατικό κίνημα στη χώρα. Για να γίνω πιο σαφής: Η έκδοσή της στηρίχτηκε σε συντρόφους που καμία σχέση δεν είχαν με το αντικείμενο και μάλιστα σε μια περίοδο όπου εισβάλλει στον χώρο των εκδόσεων ορμητικά η τεχνολογία των Η/Υ, με τους οποίους δεν υπήρχε καμία επαφή από το δυναμικό που ανέλαβε και αναγκάστηκε στην πράξη με πείσμα και με μπόλικο εμπειρισμό να την ενσωματώσει, ενώ παράλληλα επιλέχθηκε να μην περιοριστεί η εκδοτική ομάδα στη δακτυλογράφηση και επιμέλεια των άρθρων, αλλά να αναλάβει και τη σελιδοποίηση με τη χρήση πρωτόλειων έως προβληματικών, τουλάχιστον για μας, προγραμμάτων σελιδοποίησης που τότε κυκλοφορούσαν, την ώρα που όλες οι άλλες εφημερίδες της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς επέλεγαν την ανάθεση της σελιδοποίησης, ακόμη και της δακτυλογράφησης, σε σχετικές εκδοτικές εταιρείες.

Ο Γολγοθάς της έκδοσης, όπως τουλάχιστον φαινόταν σε μας, αντιμετωπίστηκε χάρις στην απίστευτη θέληση και τη συντροφική στάση που επέδειξαν σύντροφοι που βρίσκονται σήμερα εδώ, αλλά και άλλοι που δεν βρίσκονται, με τουλάχιστον 2 συνεχόμενα ξενύχτια ανά φύλλο, που συνήθως γινόντουσαν 3 λόγω αστοχιών και απειρίας, ώστε να ‘ναι έτοιμα τα φιλμ την Παρασκευή. Ξενύχτια από συντρόφους που το πρωί συνέχιζαν στις δουλειές τους για να επανέλθουν τα απογεύματα ώστε να ολοκληρώσουν την έκδοση.

Από τότε η Σημαία συνέχισε αδιάλειπτα την παρουσία της βασισμένη, όπως και στην πρώτη φάση, στην εθελοντική προσφορά πολλών δεκάδων συντρόφων και συντροφισσών που έγραψαν και δούλεψαν νυχθημερόν με αυταπάρνηση στον τομέα της σύνταξης και της έκδοσης.

Ποιος είναι ο σκοπός που επέβαλλε και συνεχίζει να ωθεί στην έκδοση ακόμη μιας αριστερής εφημερίδας μέσα σε μια πληθώρα εντύπων που κυκλοφόρησαν αυτά τα 44 χρόνια και συνεχίζουν ή έπαυσαν να εκδίδονται;

Είναι ο ίδιος που σπρώχνει αυτόν τον πολιτικό χώρο, γνωστό ως μ-λ κίνημα, να παλεύει μέσα στην κοινωνία όλα αυτά τα χρόνια. Όπως ακριβώς και οι προηγούμενες, έτσι και η μετασυνδιασκεψιακή του ‘82 έκδοση της Προλεταριακής Σημαίας, ακολουθούν την πορεία, τη δράση και την εξέλιξη αυτής της οργάνωσης. Μια πορεία που ακουμπά σε κρίσιμα και δύσκολα συνάμα στάδια της ανάπτυξης του ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος, όπου απαιτήθηκαν επώδυνες αλλά απαραίτητες χειραφετήσεις από ρεφορμιστικές μετεξελίξεις και άρνηση του συμβιβασμού με λογικές παραίτησης, συνδιαλλαγής και εγκλωβισμού του κομμουνιστικού ρεύματος σε επιλογές συστημικές και σοσιαλιμπεριαλιστικές. Τέτοιες ήταν η ίδρυση της ΟΜΛΕ και η απόφαση εκείνου του πρωτοπόρου κομματιού των κομμουνιστών να διαχωριστούν από την πορεία της παλινόρθωσης στη σοσιαλιστική Ρωσία και την πραξικοπηματική της επιβολή στο ΚΚΕ. Η συσπείρωση των κομμουνιστών που αντιστάθηκαν μπορεί να στηρίχτηκε στην Αναγέννηση, αλλά σύντομα απαίτησε οργανωτική έκφραση και πλατύ έντυπο προώθησης των απόψεών της, των αναλύσεων που απαιτούσε η πολύ δύσκολη αυτή περίοδος ώστε η αντιπαράθεση με τον ρεφορμισμό να δομηθεί σε εμπεριστατωμένη βάση κόντρα στη σπέκουλα και τις προβοκατορολογίες που εξαπολύθηκαν από το ρεβιζιονιστικό πλέον ΚΚΕ. Είναι η περίοδος που η Προλεταριακή Σημαία μπαίνει στο επίκεντρο του κυκλώνα που ξεσπά στο διεθνές και εσωτερικό κομμουνιστικό κίνημα και ανταπεξέρχεται νικηφόρα, κερδίζοντας την εμπιστοσύνη χιλιάδων αγωνιστών. Αυτό ήταν το περιεχόμενο και η συνεισφορά της Προλεταριακής Σημαίας της 1ης περιόδου, αλλά και μεταδικτατορικά.

Σε άλλες συνθήκες, αλλά σε παραπλήσια βάση ήταν και η σκοπιμότητα της επανέκδοσης της Προλεταριακής Σημαίας με την 1η ανασυγκροτητική Συνδιάσκεψη του ’82, όταν μετά και την παλινόρθωση στην Κίνα αλλά και την εδώ ανάδειξη σε κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ και της πολλά, για κάποιους, υποσχόμενης αλλαγής του, τέθηκαν εν αμφιβόλω οι δυνατότητες συγκρότησης ανεξάρτητου κομμουνιστικού κινήματος και ακόμη παραπέρα τέθηκε η άρνηση της υπεράσπισης του σοσιαλιστικού οράματος. Μια ιδιαίτερα απαιτητική ιδεολογικοπολιτική μάχη και συγχρόνως επώδυνη οργανωτικά, που δόθηκε μέσα στην οργάνωση με μπροστάρη τον σύντροφο Β. Σαμαρά και 4 ακόμη μέλη της ΚΕ και με φωνή προς τα έξω την εκ νέου εμφάνιση της Προλεταριακής Σημαίας με εκδότη πλέον τον Στέλιο Αγκούτογλου, που του παραχώρησε το δικαίωμα στο τίτλο ο τελευταίος υπεύθυνος σύνταξης της Προλεταριακής Σημαίας Β. Κουζέλης.

Το ΚΚΕ(μ-λ) και η εφημερίδα του υπήρξαν πάντοτε αρνητές της κοινωνικής συνθηκολόγησης, των παράπλευρων δρόμων για ανατροπή του εκμεταλλευτικού συστήματος, των νεομαρξιστικών αναζητήσεων για τη μετάβαση σε έναν πιο δημοκρατικό καπιταλισμό κι ας τον βαφτίζουν σοσιαλισμό. Αυτή η πολιτική επιλογή είναι που αναδείχτηκε, στηρίχτηκε και συνεχίζει να καθοδηγεί το περιεχόμενο της Προλεταριακής Σημαίας, κάνοντάς την ένα έντυπο με αυτόνομο και ιδιαίτερο ρόλο μέσα στην ταξική πάλη έως και σήμερα. Κι αυτό τον δρόμο θα επιμείνει να ακολουθεί και στη συνέχεια.

Σε ποια πολιτική συγκυρία έρχεται το 1.000ο φύλλο

Βρισκόμαστε μπροστά σε πρωτοφανείς πολιτικές εξελίξεις τόσο διεθνώς όσο και στο εσωτερικό της χώρας. Μπροστά σε διεργασίες που ίσως δεν μπορούσαμε πριν κάποια λίγα χρόνια να φανταστούμε. Παρακολουθούν οι λαοί μια έξαλλη επίθεση του καπιταλισμού-ιμπεριαλισμού απέναντί τους. Την καταστρατήγηση κατακτήσεων και δικαιωμάτων του κόσμου της εργασίας, το βάθεμα του ρήγματος ανάμεσα στους έχοντες, το κεφάλαιο, και τους εκμεταλλευόμενους. Την ωμή σφαγή λαών, όπως του παλαιστινιακού, τη διάλυση χωρών, την επίσημη κυριαρχία του δόγματος της ισχύος. Πρωτόγνωρα όχι γιατί δεν χαρακτήριζαν ανέκαθεν τον καπιταλισμό-ιμπεριαλισμό, αλλά γιατί μετά τον Β’ΠΠ οικοδομήθηκε και με ευθύνη της παλινορθωμένης ΕΣΣΔ η εντύπωση στους λαούς και τους καταπιεσμένους ότι βαδίζουμε σε μια ειρηνική συνύπαρξη, σε μια κυριαρχία της επί γης ειρήνης, σε μια αποθέωση του κοινωνικού κράτους και του Κεϋνσιανισμού, ώστε η επέκταση των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής στον πλανήτη να θεωρείται μονόδρομος. Σε συνδυασμό με την τεχνολογική ανάπτυξη που επήλθε, θεωρήθηκαν παρωχημένοι οι ταξικοί αγώνες και η διάκριση Αριστεράς και Δεξιάς, ενώ η ταξική πάλη ολοένα και απαλειφόταν από τις αναλύσεις και τις ερμηνείες δεξαμενών σκέψης τόσο αστικών όσο και νεομαρξιστικών, αφού ο μαρξισμός -και κυρίως ο λενινισμός- είχαν ήδη θεωρηθεί ανεπαρκείς στην ανάλυση της νέας πραγματικότητας. Όμως οι εξελίξεις σμπαραλιάζουν αφηγήματα και ιδεοληψίες (παγκοσμιοποίηση, αριστεροί εκσυγχρονισμοί και μεταρρυθμίσεις, ολοκληρώσεις και ιμπεριαλιστικές πυραμίδες όπου όλοι βαφτίζονται ιμπεριαλιστές, ο οικονομισμός κυρίαρχος στις αναλύσεις) που βρίθουν στον χώρο των εντύπων, μιλώντας πάντα για αυτό το κομμάτι που ευρέως αποκαλείται Αριστερά. Η δυνατότητα εκλογής αριστερών κυβερνήσεων μέσα στον καπιταλισμό με μεταβατικά προγράμματα έδωσαν και πήραν, ενώ η υπεράσπιση της ανεξαρτησίας από τους ιμπεριαλιστές ανατίθεται στη σοσιαλδημοκρατία ή στο διεθνές δίκαιο. Παράλληλα, υποτιμιέται ο αντιιμπεριαλιστικός αγώνας, ενώ εμφανίζεται πλήθος αναλύσεων ακόμη και για συμπόρευση με κάποιους «καλούς» ιμπεριαλιστές «προστάτες». Και ξαφνικά τα ροζ συννεφάκια σκορπάνε και οι νέου τύπου επαναστάσεις, βλέπε Λ. Αμερική κ.α, βρίσκονται στον αέρα, αντιμέτωπες με τον κίνδυνο ενός νέου παγκόσμιου πολέμου να χτυπάει ήδη την εξώπορτα του πλανήτη, αγκαλιά με ό,τι αντιδραστικό και φασιστικό συνοδεύουν συνήθως αυτά τα ξυπνήματα και όσους νανουριζόντουσαν και αποκοίμιζαν την περιθωριοποιημένη πλευρά της κοινωνίας.

Καλείται λοιπόν η οργάνωση και η εφημερίδα της να αναλάβουν τις ευθύνες τους, όσο τους αναλογεί, για την ιδεολογική και πολιτική προετοιμασία του πρωτοπόρου κομματιού της κοινωνίας, την εργατική τάξη, τη νεολαία και τον λαό για να οικοδομηθεί εκ νέου κίνημα αντίστασης και διεκδίκησης ώστε να ξανατεθεί με μαζικούς όρους το ζήτημα της ανατροπής.

Τι εφημερίδα θέλουμε

Περνάμε σε μια πολιτική φάση όπου ανοίγονται πολλαπλά μέτωπα πάλης και, συνακόλουθα, αντιπαράθεσης τόσο με τις συστημικές δυνάμεις όσο και με αριστερές συλλογικότητες και οργανώσεις, τόσο σε εργασιακούς και εκπαιδευτικούς χώρους όσο και σε συνοικιακούς. Στο κεντρικό πεδίο ανακύπτουν συνεχώς μέτωπα όπου καλούμαστε να απαντήσουμε με τη δράση μας αλλά και με την παράθεση, όσο πιο ολοκληρωμένα και κατανοητά γίνεται, της άποψής μας. Επιπλέον, οι απαιτήσεις στο κινηματικό πεδίο συνυπάρχουν με αυτό που εμείς, αρκετά έγκαιρα, είχαμε εντοπίσει ως αναγκαιότητα, δηλαδή το άνοιγμα της συζήτησης για το ποια είναι η Αριστερά -και μάλιστα με κομμουνιστική κατεύθυνση- που απαιτούν σήμερα οι καιροί μετά την ήττα και την κατάρρευση που επήλθε στο λεγόμενο «σοσιαλιστικό» στρατόπεδο.

Είναι κατανοητό ότι, όσο η επίθεση του συστήματος και των ιμπεριαλιστών εντείνεται και οι πολιτικές απαιτήσεις αυξάνουν, τίθεται ολοένα και πιο επιτακτικά σε κάθε αριστερό σχήμα και οργάνωση το καθήκον να απαντήσει -σε όποιο επίπεδο το επιτρέπει η συγκρότησή του- στα προβλήματα και τις αναγκαιότητες των εργαζομένων, του λαού και της νεολαίας. Αυτό απαιτεί αναζήτηση δρόμων προβολής εμπεριστατωμένα και εκλαϊκευμένα των θέσεών μας. Απαιτεί εφημερίδα στην υπηρεσία του κινήματος και των καταπιεσμένων.

Τόσο η Προλεταριακή Σημαία αλλά και η Αντίθεση καλούνται να προσαρμοστούν στις νέες αυξημένες απαιτήσεις και να συμβάλουν στην πιο εύληπτη προώθηση των απόψεών μας. Αυτό σημαίνει ότι η Προλεταριακή Σημαία θα πρέπει πρώτα και κύρια να εντείνει την αντιπαράθεση και την αποκάλυψη της αντιλαϊκής πολιτικής που η κυβέρνηση της ΝΔ αλλά και οι εναλλακτικές επιλογές (ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ) επιβάλλουν στον λαό. Παράλληλα, σημαίνει πιο ολοκληρωμένη, και λιγότερο γενικόλογη, αντιπαράθεση με τις απόψεις που διατρέχουν το χώρο της Αριστεράς.

Ποιος ο ρόλος της εφημερίδας μας

Καταρχάς η Προλεταριακή Σημαία δεν μπορεί, με βάση την περιοδικότητά της (δεκαπενθήμερο), να είναι εφημερίδα ενημέρωσης. Είτε γιατί το ίντερνετ καλύπτει αυτό το διάστημα πληρέστερα (και εννοούμε με καθημερινή ειδησεογραφία και από προοδευτικά σάιτ) αλλά και γιατί και τα δικά μας Μέσα στο διαδίκτυο ενημερώνουν άμεσα για παρεμβάσεις, συζητήσεις, ανακοινώσεις της οργάνωσης. Θέλουμε μια εφημερίδα γραμμής, όργανο για τους συντρόφους που να τους έλκει να τη διαβάζουν και να κινούνται στους χώρους τους με άποψη, αλλά και κυρίως ένα έντυπο που να απευθύνεται στο πολιτικοποιημένο κομμάτι της Αριστεράς αλλά συγχρόνως να μπορεί να μοιραστεί στις λαϊκές γειτονιές, όχι μόνο για οικονομική ενίσχυση, αλλά πρωτίστως για τη διάδοση της άποψής μας. Άρα, ένα σχετικά πλατύ έντυπο. Κάτι που είναι δύσκολο αλλά όχι ακατόρθωτο. Θεωρούμε ότι υπάρχουν συνεχείς βελτιώσεις σε αυτό το πεδίο, αλλά μένουν πολλά ακόμη να γίνουν.

Μια δεκαπενθήμερη κομμουνιστική εφημερίδα στοχεύει κυρίως στην ανάλυση των πολιτικών εξελίξεων με ταξικά κριτήρια, στην προβολή της δράσης μας αλλά και ειδήσεων που υποτιμιούνται ή καλύτερα θάβονται από τα αστικά μέσα γιατί αφορούν την πάλη των λαών και των κοινωνικών κομματιών που έχουν συστηματικά αποκλειστεί και έχει διαστρεβλωθεί η πάλη τους (γυναίκες, έμφυλο, πρόσφυγες, μειονότητες), όπως και στην αντιπαράθεση απέναντι σε λαθεμένες πρακτικές και απόψεις που αναπτύσσονται στο κίνημα.

Η Προλεταριακή Σημαία σήμερα παραμένει το κύριο μέσον όπου δημοσιοποιούνται οι απόψεις μας ως οργάνωση, έστω κι αν το περιεχόμενό της εν μέρει καλύπτεται και από τα ιντερνετικά μέσα που διαθέτουμε, αλλά και βασικό εργαλείο ώστε να έρθουμε σε επαφή με κόσμο. Παρόλο που στην εποχή του διαδικτύου η έντυπη ενημέρωση φθίνει για όλα τα αστικά ΜΜΕ, είναι σαφές ότι χωρίς έντυπο φύλλο μια οργάνωση αδυνατίζει τις δυνατότητές της στη διάδοση των απόψεών της αλλά και στην προβολή της ταυτότητάς της, μιας και ο τίτλος της εφημερίδας της από μόνος του αποτελεί σημείο αναγνώρισης και ταυτοποίησης μιας οργάνωσης κομμουνιστικής, που στερείται κάθε άλλης πρόσβασης σε ραδιοτηλεοπτικά κανάλια. Κύριο ζήτημα όσον αφορά την εφημερίδα είναι το περιεχόμενό της και η μορφή που αυτή έχει. Κάτι που θέλουμε να βελτιώσουμε και στα δυο αυτά πεδία ώστε να γίνει πιο ελκυστική.

Η εφημερίδα είναι η ταυτότητα της οργάνωσης

Είναι αλήθεια ότι στον κόσμο που παλεύει, στους αγωνιστές της Αριστεράς αλλά και στον χώρο του εξωκοινοβούλιου η αναφορά του τίτλου παραπέμπει αυθόρμητα στην οργάνωση του ΚΚΕ(μ-λ). Όχι μόνο γιατί είναι ίσως η μακροβιότερη εφημερίδα στον χώρο της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς, αλλά γιατί οι έγκυρες και τεκμηριωμένες της θέσεις την κατοχύρωσαν ως αναφορά και παραπομπή για όσες οργανώσεις κινούνται στο χώρο της Αριστεράς, ακόμη και του κοινοβουλευτικού ΚΚΕ. Η αρθρογραφία της αποτέλεσε σημείο αναφοράς αλλά και αντιπαράθεσης.

Δεν έχουμε αυταπάτες για το τι έχουμε καταφέρει ως έντυπο όλα αυτά τα χρόνια να επιτύχουμε, αλλά ούτε και το απαξιώνουμε. Γνωρίζουμε ολοένα και καλύτερα τις αδυναμίες μας, την έλλειψη επαγγελματισμού σε αυτό που προσπαθούμε, τον χειροτεχνισμό μας από το γράψιμο έως τη μορφοποίηση, την ανάγκη εκλαΐκευσης του λόγου μας. Επιμένουμε στο κρίσιμο ζήτημα της νεολαίας και στην προσπάθεια να την προσεγγίσουμε με βάση τα νέα χαρακτηριστικά της, μα προπάντων μας απασχολούν τα μέτωπα -ιδεολογικά και πολιτικά- που θα πρέπει να ανοιχτούν. Μέτωπα ιδεολογικά για το τι σημαίνει σήμερα Αριστερά, πώς ερμηνεύεται η παλινόρθωση, ποιος ο ρόλος της τεχνολογίας, η υπόκλιση στην τεχνητή νοημοσύνη που ο ρεφορμισμός προπαγανδίζει δημιουργώντας σύγχυση στο λαϊκό κίνημα. Μέτωπα απέναντι στον νέο σκοταδισμό που μας οδηγεί ο καπιταλισμός σε όλα τα επίπεδα. Πρωτίστως για το ποια τύχη επιφυλάσσουν στις νεότερες γενιές και πώς θα οικοδομηθούν αντιστάσεις σε αυτή τη βάρβαρη επέλαση.

Είμαστε βέβαιοι ότι σε αυτή τη δύσκολη περίοδο οφείλουμε να προτάξουμε το ζήτημα του πολέμου και της αντιιμπεριαλιστικής πάλης, ώστε να μπορέσει να οικοδομηθεί ένα ευρύ αντιπολεμικό μέτωπο. Αυτό σημαίνει να ανοίγονται δίαυλοι επικοινωνίας με δυνάμεις που θέλουν την κοινή δράση χωρίς προϋποθέσεις πλήρους ιδεολογικής συμφωνίας, αλλά πάντως στην κατεύθυνση ανάπτυξης ανεξάρτητου κινήματος, χωρίς να καλλιεργούνται αυταπάτες για καλούς και κακούς προστάτες/ιμπεριαλιστές. Ξέρουμε ότι οι απαιτήσεις είναι διαρκώς αυξανόμενες και ότι βαδίζουν οι κοινωνίες σε αχαρτογράφητα νερά. Δεν υπάρχουν συνταγές λοιπόν, αλλά απαιτούνται βαθύτερες αναλύσεις της ταξικής πάλης και ανάπτυξη κινήματος που να προϊδεάζει στα νέα δεδομένα όπως εξελίσσονται.

Ακόμη περισσότερο, γνωρίζουμε ότι η υποχώρηση του κομμουνιστικού κινήματος και η ήττα που δέχτηκε το κομμουνιστικό ρεύμα δεν ξεπερνιούνται χωρίς την κατάθεση ιδεολογικού οράματος πέρα από την καθημερινή πάλη για βελτίωση της επιβίωσης. Έχουμε ως εφημερίδα ανοίξει πολλές φορές τις σελίδες μας σε προσκλήσεις για διάλογο, για μια ανοικτή συζήτηση σε ζητήματα πάλης και ιδεολογίας. Η κοινή δράση για μας αποτελεί απαραίτητη κατεύθυνση στις σημερινές οξυμένες συνθήκες, χωρίς αυτό να αναιρεί την πολιτική αντιπαράθεση, και η Προλεταριακή Σημαία έχει να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία ανοίγοντας κατά καιρούς στήλες επικοινωνίας με τις οργανώσεις που παλεύουν είτε στο κεντρικό πεδίο είτε σε σωματεία και επιμέρους χώρους παρέμβασης.

Πρωτίστως όμως η εφημερίδα μας διατηρεί στο ακέραιο την υποχρέωση ως κομματικό έντυπο να καταθέτει και να καταγράφει τη δράση και τις αναλύσεις μας για τις εξελίξεις, χωρίς να παλαντζάρει με τα κυρίαρχα αφηγήματα που έχουν τη δική τους ταξική αφετηρία. Μέσα σε έναν κυκεώνα συστημικής προπαγάνδας, ψευδών ειδήσεων, αποκλεισμού της κομμουνιστικής άποψης, απαγόρευσης της διακίνησής τους γιατί ρυπαίνουν τους τοίχους, μπλοκαρίσματος ιστοσελίδων όταν π.χ. αναφέρονται στην Παλαιστίνη και, τέλος, ασφυκτικών οικονομικών προϋποθέσεων στη διακίνηση μέσω της μονοπώλησης των πρακτορείων, η φωνή της Προλεταριακής Σημαίας θα πρέπει να συνεχίσει να ακούγεται ακόμη πιο δυνατά, ακόμη πιο πλατιά και εκλαϊκευμένα. Η εφημερίδα μας θα πρέπει να διακινείται με όποιον προσφορότερο τρόπο μπορεί από την οργάνωση αλλά και τους φίλους και αναγνώστες της, να διασταυρώνεται με κινήματα και απόψεις συμβάλλοντας στο να πάρουν σωστή κατεύθυνση στην υπηρεσία του λαού και των εργαζόμενων.

Στην εποχή του ίντερνετ επιμένουμε στο χαρτί

Είναι διαπιστωμένο ότι το διάβασμα περιορίζεται, το σερφάρισμα επεκτείνεται και επιβάλλεται μια φαστ-τρακ ενημέρωση χωρίς πολλά πολλά ψαξίματα, επιφανειακή, χωρίς επιβεβαίωσή της από άλλες πηγές, ενώ πληθαίνουν συνεχώς οι δυνατότητες με την τεχνητή νοημοσύνη να διαχέεται πληθώρα ψευδών ειδήσεων, αναλύσεων, διαστρεβλώσεων γεγονότων και αυτά να κυριαρχούν ως είδηση για «ενημερωμένους πολίτες». Συνεπώς θα βρισκόμαστε ολοένα και πιο επιτακτικά μπροστά στο δίλημμα ποιο δρόμο πρέπει να ακολουθήσει μια κομμουνιστική οργάνωση, ώστε να διαδώσει αποτελεσματικά και γρήγορα τη δράση της, την άποψή της, την καταγγελία της για παραπλάνηση την ώρα που το σύστημα θα πλημμυρίζει τον λαό και τους εργαζόμενους, που τρέχουν και δεν προφταίνουν να ανοίξουν μια εφημερίδα, να φάνε την είδηση από την TV ή στην καλύτερη περίπτωση να ψάξουν στο τηλέφωνο/λάπτοπ κάποια πιο «αντικειμενική» ενημέρωση. Σε μια περίοδο όπου οι έντυπες εκδόσεις βαίνουν ολοένα και μειούμενες, ενώ φαίνεται να παίρνουν την πρωτοκαθεδρία τα ιντερνετικά μέσα επικοινωνίας, εμείς επιμένουμε στην έντυπη έκδοση χωρίς να παραβλέπουμε τη διαδραστικότητα των ιντερνετικών μέσων. Για δύο βασικούς λόγους:

Πρώτο γιατί επιμένουμε στην άποψη ότι ενημέρωση σημαίνει τεκμηρίωση, επιχειρήματα, δυνατότητα ανάλυσης. Στην προσπάθεια του συστήματος, μέσω της εκπαίδευσης, να διαμορφώσει μια νεολαία -κι όχι μόνο- του σύντομου και ατεκμηρίωτου λόγου, χωρίς πολλές αναλύσεις, στα πρότυπα του Τικ Τοκ, όπου είδηση είναι ό,τι ανέβασε με μια παράγραφο στο Χ ο Τραμπ, χωρίς να αναγκάζεσαι τάχα να διαβάζεις το κατεβατό μιας ανάλυσης γιατί, όπως ισχυρίζονται, ο νεολαίος δεν διαβάζει, ούτε ο εργαζόμενος έχει χρόνο και κουράγιο για πολλές κουβέντες, εμείς στεκόμαστε αντίθετοι. Απέναντι στον δωρεάν όγκο πληροφοριών, υπαρκτών ειδήσεων, ατεκμηρίωτων αναλύσεων και fake news που βομβαρδίζουν το μυαλό μας επιμένουμε στην ανάγνωση που δίνει χρόνο στο μυαλό να σκεφτεί και να επεξεργαστεί, επιτρέπει τη διασταύρωση και επαλήθευση, τη συγκέντρωση της σκέψης κόντρα στο σκρόλινγκ και το ξεφύλλισμα σάιτ.

Δεύτερο γιατί θεωρούμε ότι μια κομμουνιστική οργάνωση πρέπει να ξαναφέρει το διάβασμα στον τρόπο σκέψης ενάντια στην επιδερμικότητα της οθόνης. Να διαπαιδαγωγήσει τον κόσμο να ψάχνει την είδηση που του προσφέρεται, να αναζητά το αίτιο και την αφετηρία μιας είδησης με ταξικό κριτήριο. Να αναζητά επιχειρήματα και να συγκροτεί σκέψη και άποψη. Είδηση δεν είναι πόσα ελικόπτερα χρειάστηκαν για την απαγωγή του Μαδούρο, ούτε η ερμηνεία της απλά ως φασιστικής δράσης του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού, αλλά το πού εντάσσεται αυτή η απαγωγή, καθώς και τι οικοδόμησε από την άλλη πλευρά η ηγεσία αυτή σε επίπεδο λαού, ώστε να το διπλοσκεφτεί ο Τραμπ αλλά και να βρει λαϊκή αντίσταση. Όπως παρομοίως είδηση δεν είναι ότι η ΑΔΕΔΥ εξήγγειλε στάση εργασίας ώστε να θριαμβολογούν κάποιοι ότι το κίνημα προχωρά, αλλά ότι αυτή τη στάση εργασίας δεν την έμαθε κανείς πέρα από τα μέλη των ΔΣ και κάποιοι εργατοσυνδικαλιστές, μπολιάζοντας τους εργαζόμενους στη λογική του κοινοβουλευτισμού και των αγώνων μέσω αντιπροσώπων και δικαστηρίων. Η είδηση συνεπώς έχει ταξικό πρόσημο, δεν είναι ουδέτερη και εμείς θέλουμε να την υπηρετήσουμε από την πλευρά των λαϊκών στρωμάτων μέσα από τις στήλες της Προλεταριακής Σημαίας.

Αυτή η επιλογή μας άλλωστε αποτελεί κορωνίδα της προπαγάνδισης των απόψεών μας μέσω της διακίνησης της εφημερίδας από χέρι σε χέρι και υπηρετεί τη δυνατότητα να μην εκλαμβάνεται αυτή ως απρόσωπη πώληση, αλλά ως αφορμή για συζήτηση με τον κόσμο που την παίρνει.

Προχωράμε, λοιπόν, ακούγοντας τις παρατηρήσεις που μας καταθέτουν οι αναγνώστες μας και με προτεραιότητα διορθώνοντας τις αδυναμίες μας, βελτιώνοντας τη μορφή και πλουτίζοντας το περιεχόμενο. Ως ιδεολογικοπολιτικό όργανο του ΚΚΕ(μ-λ) πιστεύουμε ότι έχουμε να δώσουμε πολλά ακόμη στην προσπάθεια ανασυγκρότησης του κομμουνιστικού κινήματος. Στη συγκρότηση αντιστάσεων σε χώρους δουλειάς, σπουδών και ζωής.

Προχωράμε στις νέες προκλήσεις των καιρών βελτιώνοντας την αγαπημένη μας εφημερίδα ακόμη περισσότερο.

Μυρτώ Παπακώστα

Θέλω να τονίσω και εγώ από την πλευρά μου πόσο σημαντική είναι για τη ζωή της οργάνωσής μας η έκδοση της Προλεταριακής Σημαίας. Είναι από τα πιο σοβαρά εργαλεία που διαθέτουμε στην προσπάθεια να επικοινωνήσουμε στους εργαζόμενους και τη νεολαία, στον κόσμο της Αριστεράς τις θέσεις μας, τις πολιτικές μας εκτιμήσεις για την περίοδο, τα μέτωπα πάλης που εκτιμούμε κάθε φορά ότι πρέπει να ανοίξουμε, τις πρωτοβουλίες και τη δράση της οργάνωσης.

Η εφημερίδα αποτελεί κατά την αντίληψή μας την πολιτική μας δέσμευση απέναντι στον κόσμο της Αριστεράς και του κινήματος. Δέσμευση ως προς τη διατύπωση εκτιμήσεων, δέσμευση ως προς την ιεράρχηση των μετώπων πάλης, δέσμευση ως προς την ανάληψη πολιτικών πρωτοβουλιών, δέσμευση ως προς τους στόχους και τα αιτήματα πάλης που θεωρούμε ότι έχει κάθε φορά μπροστά του το εργατικό, λαϊκό και νεολαιίστικο κίνημα. Είναι ο καθρέφτης μας προς τα έξω. Όποιος θέλει να δει τι λέει για το κάθε ζήτημα το ΚΚΕ(μ-λ), τι πρωτοβουλίες δράσης έχει πάρει, πώς κινείται πανελλαδικά δεν έχει παρά να ανατρέξει στην εφημερίδα μας. Κι’ αυτό είναι μια καθαρή και ειλικρινής σχέση απέναντι στον λαό και το κίνημα, μια σχέση που έχει πολύ μεγάλη σημασία ιδιαίτερα αυτή την εποχή που περισσεύουν οι τακτικισμοί, οι θολές εκτιμήσεις, η προσαρμογή της πραγματικότητας στις πολιτικές εκτιμήσεις δυνάμεων.

Από την αρχή της έκδοσής της αποτελεί το βήμα του Καθοδηγητικού Οργάνου για να προβάλει τις εκτιμήσεις του και να διατυπώσει τα καθήκοντα που εκτιμά ότι βρίσκονται κάθε φορά μπροστά στην οργάνωση και τον λαό. Αυτό είναι ένα βασικό στοιχείο, δεν θα μπορούσε όμως να περιορίζεται σε αυτό. Αυτό θα μπορούσε να είναι το αντικείμενο ενός πολιτικού δελτίου παραδείγματος χάριν. Η εφημερίδα, επειδή είναι για μας πολιτικό εργαλείο, οφείλει -και το κάνει όλα αυτά τα χρόνια- να αντιπαρατίθεται επιχειρηματολογημένα απέναντι σε κάθε πλευρά της επίθεσης του συστήματος. Ο ρόλος της άλλωστε δεν είναι να είναι ειδησεογραφική, αλλά να αναλύει από τη σκοπιά των λαϊκών αναγκών τις πολιτικές εξελίξεις. Είναι σαφώς ένα ερώτημα αν σε όλη αυτή την περίοδο των 44 χρόνων και των 1.000 φύλλων κατάφερε να το κάνει με τον καλύτερο τρόπο.

Το στοίχημα που έχει να αντιμετωπίσει σε κάθε φύλλο που εκδίδει η εφημερίδα είναι πώς θα καταφέρει εκλαϊκευμένα να φωτίσει πλευρές της πολιτικής του συστήματος.

Για παράδειγμα, να αναλύσει τις διεθνείς εξελίξεις μέσα από ένα πρίσμα που θα ξεκαθαρίζει στον αναγνώστη το βάθος της κρίσης του ιμπεριαλιστικού-καπιταλιστικού συστήματος, την ένταση των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων, την επιτακτική ανάγκη για τους λαούς να συγκροτήσουν τις δικές τους απαντήσεις, μέσα από την αντιιμπεριαλιστική πάλη. Η πλούσια αρθρογραφία για το πολεμικό μέτωπο της Ουκρανίας και η εκτίμησή μας ότι αποτελεί το επίκεντρο του ενδοϊμπεριαλιστικού ανταγωνισμού, η τοποθέτησή μας για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ειδικά για το Παλαιστινιακό και όλη η αντιπαράθεση που προβάλλαμε μέσα από τις σελίδες της Σημαίας για τη λαθεμένη θέση των συνόρων του ’67 και τη λύση των δύο κρατών είναι αναλύσεις που γίνονται για να δώσουν πειστικά επιχειρήματα στον κόσμο του κινήματος για τις πραγματικές επιδιώξεις των ιμπεριαλιστών και των συμμάχων τους, ώστε να διαλύσουν τις αυταπάτες ότι οι λαοί μπορούν να προσδοκούν απαντήσεις μέσα από την αναζήτηση νέων προστατών και ταυτόχρονα να αναδείξουν την μοναδική κατεύθυνση που έχουν μπροστά τους, την αντιιμπεριαλιστική πάλη. Η εφημερίδα μας εξοπλίζει την οργάνωσή μας και τον κόσμο που την παρακολουθεί με εκείνα τα επιχειρήματα που είναι αναγκαία για να αρχίζει να ξεδιπλώνεται η αντιιμπεριαλιστική πάλη. Η κεντρική πολιτική εκτίμηση της οργάνωσης ότι βρισκόμαστε σε φάση προετοιμασίας όρων ενός Παγκοσμίου Πολέμου διατρέχει την αρθρογραφία της εφημερίδας, όχι για να φοβίσει και να παγώσει τον λαό, αλλά για ν’ ανοίξει δρόμους στη συγκρότηση του αντιπολεμικού-αντιιμπεριαλιστικού κινήματος που τόσο ανάγκη έχει η εποχή μας. Γι’ αυτό, μέσα απ’ τις σελίδες της εφημερίδας, προβλήθηκε η πολύ σοβαρή διεθνής πρωτοβουλία που πήρε η οργάνωσή μας τον περασμένο Φλεβάρη και ο διάλογος με οργανώσεις του εξωτερικού αλλά και της χώρας μας, υπηρετώντας με ουσιαστικό τρόπο την κατεύθυνση της κοινής δράσης, την αναζήτηση κοινού βηματισμού της Αριστεράς απέναντι στο κρίσιμο μέτωπο του πολέμου.

Στα εργατικά ζητήματα η εφημερίδα έχει κάνει ουσιαστικά βήματα στην κατεύθυνση της προβολής τους. Καθιέρωσε τις εργατικές σελίδες, καταφέρνοντας με έναν ζωντανό τρόπο να υπηρετήσει τρεις αναγκαίες πλευρές:

Πρώτο, την πλευρά της περιγραφής και ανάλυσης της αντεργατικής επίθεσης. Με άρθρα που επεξηγούν το περιεχόμενο των αντεργατικών νόμων που κατατίθενται από την κυβέρνηση, που αναδεικνύουν τους στόχους τους μέσα από ένα πρίσμα ανάλυσης που αναγνωρίζει την επιδίωξη του κεφαλαίου να συντρίψει κάθε δικαίωμα και κατάκτηση που είχε απομείνει στην εργατική τάξη και τους εργαζόμενους, να τους οδηγήσει σε συνθήκες σύγχρονου εργασιακού μεσαίωνα, να τους στερήσει κάθε συνδικαλιστική και πολιτική δυνατότητα να συγκροτηθούν απέναντι σε αυτή την ολομέτωπη επίθεση που δέχονται. Με άρθρα που μεταφέρουν εικόνα για το τι προωθείται ανά εργασιακό χώρο, τα ιδιαίτερα ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.

Δεύτερο, την πλευρά της αντιπαράθεσης με απόψεις εχθρικές στην ανασυγκρότηση του εργατικού κινήματος. Με άρθρα πολεμικής στον κυβερνητικό συνδικαλισμό και τους ξεπουλημένους εργατοπατέρες, με άρθρα αντιπαράθεσης στον ρεφορμισμό και τη διαλυτική δουλειά που κάνουν μέσα στα σωματεία, με άρθρα προβολής της ταξικής κατεύθυνσης στους χώρους δουλείας.

Τρίτο, την πλευρά της ανάδειξης των πρωτοβουλιών της Ταξικής Πορείας και των Αγωνιστικών Κινήσεων Εκπαιδευτικών πανελλαδικά. Τόσο της αυτοδύναμης παρέμβασής τους σε χώρους δουλειάς, αλλά και των πρωτοβουλιών κοινής δράσης που παίρνουν για μια σειρά ζητήματα, όπως η αξιολόγηση και οι διώξεις, οι νόμοι Χατζηδάκη-Γεωργιάδη, το 13ωρο και οι συλλογικές συμβάσεις, τα εργοδοτικά εγκλήματα. Με ανταποκρίσεις από αγωνιστικές κινητοποιήσεις, συνεντεύξεις εργαζόμενων και συνδικαλιστών η εφημερίδα βρίσκεται σταθερά στο πλευρό των εργατικών αγώνων, δίνοντας επιχειρήματα, φωτίζοντας πλευρές της επίθεσης, χαράζοντας γραμμή και κατεύθυνση για το εργατικό κίνημα.

Με ανάλογο τρόπο προσπαθεί να προβάλει τα αγροτικά ζητήματα. Με αρθρογραφία που εξηγεί τα αίτια του ξεκληρίσματος της μικρομεσαίας αγροτιάς, τη διατροφική εξάρτηση της χώρας, τη διάλυση του πρωτογενή τομέα. Που καταδεικνύει διαχρονικά τον ρόλο της ΕΕ και του ντόπιου πολιτικού συστήματος. Με αρθρογραφία που προσπαθεί να απαντήσει στα πραγματικά προβλήματα της φτωχομεσαίας αγροτιάς, να συμβάλει στη διατύπωση σωστών αιτημάτων, να αντιπαρατεθεί με απόψεις που συσκοτίζουν τις πραγματικές αιτίες και αποπροσανατολίζουν τον αγώνα τους. Από την πρώτη στιγμή και μέσα από τα πρωτοσέλιδα κοντραρίστηκε με την απάτη του διαλόγου, έβαλε την κατεύθυνση του ανυποχώρητου αγώνα, της σύνδεσης με τους εργατικούς αγώνες. Βρέθηκε στα μπλόκα, συνομίλησε με τον αγροτόκοσμο, πρόβαλε τις μαζικές διαδικασίες του και τις πραγματικές του ανησυχίες.

Στα ζητήματα της νεολαίας η Προλεταριακή Σημαία αναμετριέται με μια διπλή αναγκαιότητα και με μια μεγάλη πρόκληση. Η αναγκαιότητα αφορά από τη μία την ανάδειξη του βάθους και του χαρακτήρα της επίθεσης του συστήματος στο δικαίωμα της νεολαίας στις σπουδές, την ταξικότητα της εκπαίδευσης, αλλά και την ιδεολογική παρέμβαση του συστήματος στο εποικοδόμημα, με σταθερή κατεύθυνση την προσαρμογή της νεολαίας στο τοπίο της ακραίας εκμετάλλευσης, της φασιστικοποίησης και του πολέμου. Αναζητούμε συνεχώς μια θεματολογία που και θα την εξοπλίζει απέναντι στα άμεσα ζητήματα που αντιμετωπίζει, αλλά και θα της εξηγεί τον κόσμο στον οποίο ζει. Θα αναδεικνύει τα αδιέξοδα που παράγει η επίθεση και η πολιτική του συστήματος συνολικά, η έλλειψη οράματος, η υποχώρηση της πολιτικοποίησης, η προβολή του ατομικού δρόμου και της ατομικής ευθύνης, η κατασυκοφάντηση της Αριστεράς και του κομμουνιστικού οράματος.

Μέσα από τις στήλες της εφημερίδας επιδιώκεται η πολιτική τροφοδότησή της, η υποστήριξη των αγωνιστικών της κινητοποιήσεων. Θέλουμε να είναι ζωντανό εργαλείο στα χέρια των Αγωνιστικών Κινήσεων και της Μαθητικής Αντίστασης, να απαντάει στα ζητήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά σε σχολές και σχολειά, να ανοίγει δρόμους στη σκέψη και τη δράση τους.

Η μεγάλη πρόκληση που αντιμετωπίζουμε εδράζεται στην μεγάλη απόσταση που έχει πλέον γενικά η νεολαία από τα έντυπα. Στο πώς θα καταφέρουμε να διαπαιδαγωγήσουμε τη νέα γενιά αγωνιστών στην αναγκαιότητα της σκέψης, της εμβάθυνσης, του προβληματισμού και της ανάλυσης κόντρα στη σύγχρονη τάση του σλόγκαν, του Τικ Τοκ, της γρήγορης εικόνας. Είναι ένα ζήτημα που μας απασχολεί, που το θεωρούμε κρίσιμο κρίκο στη διαδικασία ανασυγκρότησης του νεολαιίστικου κινήματος. Δεν υποτασσόμαστε λοιπόν στην κυρίαρχη τάση, επιμένουνε να αναζητούμε δρόμους να φέρουμε πιο κοντά τη νεολαία στην εφημερίδα μας.

Δεν θα μπορούσαν να λείπουν από τη θεματολογία της εφημερίδας ζητήματα που αφορούν τις συνθήκες διαβίωσης και τα περιβαλλοντικά ζητήματα. Η καθημερινότητά μας προσδιορίζεται από το πλαίσιο που έχει διαμορφώσει το καπιταλιστικό σύστημα. Θεμελιώδη δικαιώματα, όπως το δικαίωμα στη στέγαση, αμφισβητούνται για πλατιά λαϊκά στρώματα. Ενοίκια φωτιά, εξώσεις, κόκκινα δάνεια, άναρχη οικιστική ανάπτυξη συνθέτουν ένα τοπίο που κάνει την καθημερινότητα του λαού αβίωτη. Και από δίπλα περιβαλλοντικά εγκλήματα που τα πληρώνει ο λαός με την υγεία του και κάποιες φορές και με το αίμα του. Από το Πέραμα και τον Ασπρόπυργο μέχρι το Μάτι, την Κερατέα, την Εύβοια, τις Σκουριές. Η ανάδειξη της εγκληματικής φύσης του καπιταλισμού, η αντιπαράθεση με την συστημική προπαγάνδα, που αποδίδει τις καταστροφές στη μανία της φύσης και την κλιματική αλλαγή, είναι ένα ακόμη από τα καθήκοντα που έχει ένα επαναστατικό έντυπο. Γιατί μέσα από αυτή την επιχειρηματολογία συμβάλει στην αποκάλυψη της σαπίλας αυτού του συστήματος, στην απάνθρωπη φύση του, στην αναγκαιότητα για την ανατροπή του.

Αποτελεί αδυναμία ότι δεν έχουμε κατακτήσει να έχουμε καθιερώσει μια μόνιμη στήλη για αυτά τα ζητήματα, μια αδυναμία που οφείλουμε και μπορούμε να ξεπεράσουμε. Που θα βοηθήσει στη σύνδεσή μας με τον λαό εκεί που ζει, που θα τροφοδοτήσει τις υπαρκτές διαδικασίες δημιουργίας εστιών αντίστασης σε κάθε γειτονιά.

Τα ζητήματα του εποικοδομήματος αποτελούν σημαντικό πεδίο παρέμβασης και τοποθέτησης μέσα από τις στήλες της εφημερίδας. Στο πεδίο του πολιτισμού, η κυριαρχία του συστήματος εκφράζεται μέσα από τον ασυγκράτητο αντικομμουνισμό, την κατασυκοφάντηση της Αριστεράς και της συλλογικής πάλης, την προβολή του καπιταλιστικού μονόδρομου. Επιδιώκουμε, όχι ενδεχομένως με τον πιο συνεπή τρόπο, να προβάλουμε μέσα από την εφημερίδα προοδευτικά καλλιτεχνικά ρεύματα, προσπάθειες που προσπαθούν να αναδυθούν στο έδαφος αυτού του καταθλιπτικού συσχετισμού. Αλλά και να τολμήσουμε να καταθέσουμε πολιτιστικές προτάσεις που θεωρούμε ότι αξίζουν της προσοχής, σε όλο το φάσμα των τεχνών. Έχοντας επίγνωση ότι οι προοδευτικοί καλλιτέχνες σήμερα αποδίδουν μέσα από την τέχνη τους αυτό που το λαϊκό κίνημα έχει κάθε φορά κατακτήσει, είναι σημαντικό να ανοίγουμε έναν διάλογο κόντρα στην πολιτιστική σαπίλα που μας κατακλύζει. Και εκτιμώντας ότι αποτελεί ένα από τα ζητήματα που βρίσκονται στον πυρήνα της σκέψης της νεολαίας, η τοποθέτηση για τα ζητήματα πολιτισμού δεν είναι πολυτέλεια.

Το γυναικείο ζήτημα έχει αναδειχθεί με νέα ένταση. Στο πολιτικό περιβάλλον της φασιστικοποίησης και της δεξιάς μετατόπισης όλου του επίσημου πολιτικού φάσματος, η θέση της γυναίκας έχει δεχτεί ακόμη μεγαλύτερο πλήγμα. Η Προλεταριακή Σημαία προσπαθεί να φωτίσει μέσα από την αρθρογραφία όλες τις πλευρές της επίθεσης που δέχεται η γυναίκα του λαού, η εργάτρια, η νέα εργαζόμενη, η φοιτήτρια, η μάνα. Πλευρές που αφορούν την εργασιακή ανισότητα, τα μικρότερα μεροκάματα, τις δουλειές του ποδαριού, τις ελαστικές σχέσεις εργασίας, τις απολύσεις λόγω μητρότητας ή εγκυμοσύνης. Πλευρές που αναδεικνύονται από το νέο κύμα σκοταδισμού που διαχέεται από το σύστημα. Που έχει παροξύνει την έμφυλη βία και τις δολοφονίες γυναικών. Που αντιμετωπίζει τις γυναίκες σαν κτήμα, και σαν φυσικό νόμο την καθημερινή σκλαβιά των δουλειών του σπιτιού, της αποκλειστικής ευθύνης των παιδιών και των γερόντων. Που στήνει χρυσά κλουβιά, με πρότυπα ομορφιάς που αντιμετωπίζουν τις γυναίκες σαν αντικείμενα. Πλευρές που απασχολούν και είναι κρίσιμες για την αντίληψη που διαμορφώνει η νεολαία. Που προσδιορίζουν τη θέση των νέων κοριτσιών στις σχέσεις, την εργασία, την κοινωνία. Η αλήθεια είναι ότι μέχρι τώρα δεν έχουμε καταφέρει να έχουμε μια σταθερή παρέμβαση και παρουσία για το ζήτημα. Είναι ένα στοιχείο αυτοκριτικής που μπορεί και πρέπει να απαντηθεί.

Ξεκίνησα την τοποθέτησή μου λέγοντας πως η εφημερίδα είναι ένα από τα πιο σημαντικά εργαλεία της οργάνωσής μας, είναι συνυφασμένη με τη δράση της οργάνωσης πανελλαδικά. Με κάθε φύλλο που βγάζουμε θέλουμε να συμβάλλουμε στον αναγκαίο διάλογο μεταξύ των δυνάμεων του κινήματος, να προχωράμε την υπόθεση της κοινής δράσης στα μέτωπα του πολέμου, της εργασίας, της εκπαίδευσης. Να προκαλούμε προβληματισμό, να εμπλουτίζουμε με νέα πολιτικά δεδομένα τη συζήτηση για το σε τι κόσμο ζούμε, να ανοίγουμε δρόμους στη σκέψη εργαζόμενων και νεολαίας. Να μπολιάζουμε την κομμουνιστική αντίληψη, να διαμορφώνουμε ένα νέο δυναμικό αγωνιστών. Θέλουμε ο καθένας και η καθεμιά που διαβάζει την εφημερίδα, είτε συμφωνεί με τις απόψεις μας είτε τις διαβάζει με κριτική διάθεση, να βγαίνει πιο δυναμωμένος. Να βρίσκει μέσα από τα άρθρα της απαντήσεις στη φορτωμένη από προβλήματα καθημερινότητά του, να την αξιοποιεί και ο ίδιος σαν εργαλείο σκέψης και δράσης. Να κερδίζεται από τη σωστή πλευρά της ιστορίας, την πλευρά της πάλης, για την ανατροπή αυτού του σάπιου συστήματος, για την κομμουνιστική προοπτική.

Αντώνης Αποστολάκης

Η έκδοση της εφημερίδας μας συμβάδισε με τη θετική απάντηση που δώσαμε -στην 1η Συνδιάσκεψη Ανασυγκρότησης του ΚΚΕ(μ-λ)- στο ερώτημα για το αν μπορεί να υπάρξει επαναστατικό-κομμουνιστικό κίνημα στην εποχή μας. Σε μια εποχή που γινόταν φανερή η επιτάχυνση της διαδικασίας της καπιταλιστικής παλινόρθωσης στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες, που θα ολοκληρωνόταν λίγο αργότερα με τις καταρρεύσεις των καθεστώτων τους το 1989-91. Σε μια εποχή που το καπιταλιστικό-ιμπεριαλιστικό σύστημα, παίζοντας χωρίς αντίπαλο, πρόβαλλε ως παντοδύναμο και ετοιμαζόταν να πάρει την ιστορική ρεβάνς από την εργατική τάξη και τους λαούς. Για να ξεκινήσει μια ιστορική οπισθοδρόμηση πρωτοφανών διαστάσεων, που εκτείνεται μέχρι και τις μέρες μας.

Η Προλεταριακή Σημαία ήταν το αναγκαίο επακόλουθο, αλλά ταυτόχρονα και μια σημαντική προϋπόθεση, της απόφασης ότι «ΔΕΝ θα το δούμε “ρεαλιστικά” το πράγμα και ΔΕΝ θα προσαρμοστούμε ανάλογα - σύμφωνα πάντα με τον “ρεαλισμό” της υποταγής και το ρεύμα της μοιρολατρίας που διέλυε συνειδήσεις». Της απόφασης «να επιμείνουμε στον δρόμο τής πάλης για την οικοδόμηση ενός επαναστατικού κομμουνιστικού κόμματος, στην υπηρεσία του προλεταριάτου και των λαϊκών μαζών, και για την οικοδόμηση ενός αυτόνομου, μαζικού λαϊκού επαναστατικού κινήματος, ενάντια στον ιμπεριαλισμό, τον καπιταλισμό για την οικοδόμηση μιας άλλης κοινωνίας», όπως τότε γράφαμε.

Η ανάγκη έκδοσης, μελέτης, διάδοσης μιας κομμουνιστικής εφημερίδας δεν ήταν, βέβαια, δικιά μας εφεύρεση. Είναι γνωστό ότι περίπου έναν αιώνα νωρίτερα, όταν το κομμουνιστικό κίνημα έθετε τις βάσεις της ανάπτυξής του και άνοιγε τους δρόμους που θα το οδηγούσαν στην «έφοδο στον ουρανό», η ίδρυση εφημερίδας προσδιοριζόταν ως «η αφετηρία της δράσης, το πρώτο πραχτικό βήμα για τη δημιουργία της οργάνωσης που θέλουμε, τέλος, το κυριότερο νήμα, που, όταν το κρατάμε στα χέρια μας, θα μπορέσουμε ν' αναπτύσσουμε, να βαθαίνουμε και να πλαταίνουμε σταθερά αυτή την οργάνωση. Χωρίς πολιτικό όργανο δε νοείται στη σύγχρονη Ευρώπη κίνημα, άξιο να ονομάζεται πολιτικό κίνημα. Χωρίς πολιτικό όργανο είναι απόλυτα απραγματοποίητο το καθήκον μας (…) να συγκεντρώσουμε όλα τα στοιχεία της πολιτικής δυσαρέσκειας και διαμαρτυρίας και να γονιμοποιήσουμε μ' αυτά το επαναστατικό κίνημα του προλεταριάτου», όπως σημείωνε ο Λένιν στο ιστορικό άρθρο του «Από πού ν’ αρχίσουμε». Και ήταν εκεί που συνέχιζε με την κομβική επισήμανση: «Ο ρόλος όμως της εφημερίδας δεν περιορίζεται μόνο στη διάδοση ιδεών, μόνο στην πολιτική διαπαιδαγώγηση και στην προσέλκυση πολιτικών συμμάχων. Η εφημερίδα δεν είναι μόνο συλλογικός προπαγανδιστής και συλλογικός διαφωτιστής, μα και συλλογικός οργανωτής. Με τη βοήθεια της εφημερίδας και σε σύνδεση μ' αυτή θα διαμορφώνεται από μόνη της μια μόνιμη οργάνωση πού θ᾽ ασχολείται όχι μόνο με την τοπική, μα και με τη συστηματική γενική δουλειά, που θα μαθαίνει στα μέλη της να παρακολουθούν προσεχτικά τα πολιτικά γεγονότα, να εκτιμούν τη σημασία τους και την επίδρασή τους στα διάφορα στρώματα του πληθυσμού, να επεξεργάζονται τις κατάλληλες μεθόδους, με τις οποίες το επαναστατικό κόμμα θα επιδρά πάνω σ' αυτά τα γεγονότα».

Και ακόμα και αν δεν είχε έτσι το πράγμα, οι απαιτήσεις της πάλης μας θα μας ανάγκαζαν όλα αυτά να τα εφεύρουμε ξανά. Τα παραπάνω αποσπάσματα τα αναφέρουμε για να καταδείξουμε τη σημασία που είχε διαχρονικά το ζήτημα για τους κομμουνιστές, τηρουμένων των αναλογιών και με επίγνωση των διαφορετικών συνθηκών και όχι για να αποδείξουμε ότι ακολουθούμε κάποια δήθεν έτοιμη συνταγή που θα μας λύσει τα προβλήματα. Άλλωστε, ως πρωταρχικό κριτήριό μας ποτέ δεν θέσαμε το αν είμαστε διακηρυκτικά «εντάξει» και το αν ανταποκρινόμαστε στο «γράμμα» των κλασικών του μαρξισμού-λενινισμού, αλλά τη διαρκή προσπάθειά μας να συνδεθούμε με την ταξική πάλη, όπως αυτή εξελίσσεται και με τα καθήκοντα που αυτή θέτει στην εκάστοτε φάση.

Η Προλεταριακή Σημαία, φορτωμένη με τα πολλά μας λάθη και ολιγωρίες, τις ανεπάρκειές μας και τους χειροτεχνισμούς μας, δεν έπαψε ποτέ να αποτελεί παρόλα αυτά την κόκκινη κλωστή που διέτρεχε και διατρέχει αυτήν μας την προσπάθεια. Το όργανο για τη συγκρότηση της οργάνωσης, των μελών, των συναγωνιστών και των φίλων της. Το εργαλείο για την παρέμβασή της και τη διάδοση των ιδεών της στους εργαζόμενους και τη νεολαία. Το μέσο για να επιδρά σε αγώνες και κινήματα. Σε τελική ανάλυση, ένα συστατικό στοιχείο της ταυτότητας και της φυσιογνωμίας μας.

Σε αυτό, κρίσιμο ρόλο παίζει το γεγονός ότι η εφημερίδα ήταν και είναι αναντικατάστατο βήμα για τις ιδεολογικές και πολιτικές μάχες που έδωσε η οργάνωση. Οι συλλογικές μας κατακτήσεις σε αυτό το πεδίο θεωρούμε ότι πρέπει να προβάλλονται με κάθε ευκαιρία, να διοχετεύονται πλατιά στον λαό, να γίνονται κτήμα των νέων αγωνιστών και αγωνιστριών που τώρα μπαίνουν στο κίνημα, να τροφοδοτούν την αυτοπεποίθησή μας και τις δυνατότητές μας να προσφέρουμε στις αντιστάσεις και τους αγώνες.

• Σε μια περίοδο, λοιπόν, που κυριαρχούσαν τα ιδεολογήματα περί «τέλους της Ιστορίας» και ο καπιταλισμός αυτοπαρουσιαζόταν ως «μονόδρομος», με συστηματικό και μόνιμο τρόπο επιμείναμε σε θεμελιακές εκτιμήσεις για τον χωρισμό της κοινωνίας σε τάξεις, για τη βασική σχέση της κοινωνίας που συνίσταται στην κλοπή της υπεραξίας που παράγουν οι εργάτες από το κεφάλαιο και το γεγονός ότι πάνω σε αυτή αρθρώνονται όλες οι υπόλοιπες και κάθε είδους σχέσεις, για τον εκμεταλλευτικό και ιστορικά ξεπερασμένο χαρακτήρα του καπιταλιστικού συστήματος, τις ανυπέρβλητες αντιθέσεις και αντιφάσεις που το χαρακτηρίζουν και που καθιστούν ιστορικά αναγκαία και δυνατή την ανατροπή του μέσα από την επαναστατική δράση των μαζών, τη σοσιαλιστική διέξοδο και προοπτική. Η ικανότητα που κατακτήσαμε να κριτικάρουμε αυτό το σύστημα, να διαβάζουμε τις εξελίξεις και τις αντιδραστικές τάσεις που ενισχύει, να αναλύουμε τις αντιθέσεις και τα αδιέξοδά του, αλλά πάνω απ’ όλα, η εμπιστοσύνη μας στις δυνάμεις της εργατικής τάξης και των λαών, μας οδήγησαν σε εξαιρετικά δυσμενείς καιρούς να βγαίνουμε μπροστά με το πρωτοσέλιδο με τίτλο: «Η ελπίδα του λαού είναι κόκκινη»!
• Σε αντιδιαστολή με τα αστικά αφηγήματα για την «κατάργηση της ταξικής πάλης», καθώς και με τα πάσης φύσης ρεφορμιστικά θεωρήματα για την εξαφάνιση της εργατικής τάξης από την ανάπτυξη της επιστήμης και τις τεχνολογικές καινοτομίες, σε αντιπαράθεση με ανάλογες απόψεις για το «ξεχείλωμά» του προλεταριάτου σε βαθμό αναίρεσης της ιδιαίτερης υπόστασής του και του ρόλου του, από τις στήλες της εφημερίδας κατηγορηματικά υπερασπιστήκαμε τη θέση ότι η εργατική τάξη κρατάει στα χέρια της το μέλλον. Τη θέση ότι είναι η δύναμη εκείνη που μπορεί να τεθεί επικεφαλής της κοινωνικής συμμαχίας που θα ανατρέψει το εκμεταλλευτικό σύστημα. Το ότι η ιστορική της αποστολή δεν εξαντλείται μόνο σε αυτό, αλλά επεκτείνεται σε μια ολόκληρη μεταβατική ιστορική περίοδο, στην οικοδόμηση της σοσιαλιστικής-κομμουνιστικής κοινωνίας.
• Επιμένουμε στην εκτίμηση, άλλωστε, ότι η τροχιά των κοινωνικών εξελίξεων καθορίζεται από τον βαθμό συγκρότησης και παρέμβασης της τάξης αυτής στο πολιτικό προσκήνιο. Ως εκ τούτου, κεντρικό καθήκον της εποχής μας δεν είναι άλλο από την εκ νέου συγκρότηση της εργατικής τάξης σε τάξη για τον εαυτό της, μια διαδικασία άρρηκτα δεμένη με την ανασύσταση του κομμουνιστικού κινήματος και απαραίτητη προϋπόθεση για να προχωρήσει μπροστά η Ιστορία.
• Έγκαιρα διαγνώσαμε και προβάλλαμε -ήδη από τη δεκαετία του 1980- τη μεγάλη επίθεση που ερχόταν να αναιρέσει τα όσα κατέκτησε η εργατική τάξη τον περασμένο αιώνα. Με εφαλτήριο τις πολιτικές των Ρίγκαν και Θάτσερ εξαπολύθηκε από τότε μια αντιδραστική επέλαση στην οποία το κεφάλαιο προσέδωσε παγκόσμιες διαστάσεις και στρατηγικό χαρακτήρα, με στόχο την επαναθεμελίωση των ταξικών σχέσεων στη βάση της απόλυτης κυριαρχίας του. Με όπλο, μεταξύ άλλων, και αυτή την εκτίμηση, πήγαμε κόντρα στο «ρεύμα» ΠΑΣΟΚ που εκείνη την εποχή σάρωνε και λεηλατούσε τη μεγάλη πλειονότητα των δυνάμεων της Αριστεράς, αναλύοντας με πλούσια και ιστορική αρθρογραφία την άνοδό του στη διακυβέρνηση εκείνη την εποχή ως απόπειρα σχηματισμού ενός αντιδραστικού συμβιβασμού ανάμεσα στη μεγαλοαστική τάξη και τα μεσαία στρώματα, υπό την ηγεμονία της πρώτης.
• Ως κεντρικό καθήκον της περιόδου που διανύουμε προσδιορίστηκε η Αντίσταση στην άγρια επίθεση, που σε μια πορεία εμπλουτίστηκε από τη Διεκδίκηση των δικαιωμάτων που αυτή γκρέμισε. Θέσαμε το ζήτημα του Μετώπου Αντίστασης και Διεκδίκησης που είναι ο πρώτος ορίζοντας της πάλης αλλά και μια πρώτη και πρωτόλεια συγκρότηση της συμμαχίας της εργατικής τάξης με τα λαϊκά στρώματα. Επιπλέον, οφείλουμε να αναφέρουμε ότι η συνεχής προβολή από την εφημερίδα του ζητήματος της Κοινής Δράσης δεν γίνεται με όρους ευκαιριακής ανάδειξης ορισμένων πρωτοβουλιών που μπορεί να προκρίνουμε στη μια ή την άλλη φάση. Προσεγγίζουμε αυτό το πεδίο ως συμβολή στην ανάπτυξη αντιστάσεων, αλλά και προοπτικά διαμόρφωσης όρων μετωπικής συγκρότησης του κινήματος.
• Σε σύνδεση με τα προηγούμενα, μόνιμα και σταθερά η εφημερίδα άνοιγε μέτωπα στις απόψεις που αποπροσανατόλιζαν από τα καθήκοντα που θέτει η ταξική πάλη, σε λογικές ταξικής συνεργασίας, σε όλες τους τις μορφές, στον κυβερνητισμό και τα μεταβατικά προγράμματα, στον εκλογικό-κοινοβουλευτικό κρετινισμό, τις κάθε είδους προσαρμογές στον αρνητικό ταξικό συσχετισμό μέσα από σχήματα που υποτίθεται πως κήρυτταν την «έφοδο» και την «αντεπίθεση», για να καταλήξουν να υποκλίνονται στην πράξη στην παντοδυναμία του αντιπάλου.
• Και δεν υπάρχει πιο αντιπροσωπευτικό δείγμα αυτής της υπόκλισης από τη μαζική υιοθέτηση του θεωρήματος της «παγκοσμιοποίησης» από την ποικιλώνυμη Αριστερά, με το οποίο οι κυρίαρχοι ιμπεριαλιστές της Δύσης, με πρώτες τις ΗΠΑ, -όντας νικητές του Ψυχρού Πολέμου- έταζαν στους λαούς τη διαμόρφωση ενός «πλανητικού χωριού» και έναν κόσμο «ειρήνης και ευημερίας». Αν ανατρέξει κανείς στις τοποθετήσεις της Προλεταριακής Σημαίας μέχρι και σήμερα, θα διαπιστώσει ότι πρώτα και κύρια επιμένουμε στην ανάγνωση του πραγματικού κόσμου, με τις πραγματικές του αντιθέσεις, χωρίς να συμβάλλουμε στη σύγχυση που έσπειραν στον λαό και τον κόσμο του αγώνα ιδεολογήματα-αντιγραφές των θεωρητικών κατασκευών του συστήματος, όπως αυτά περί «ολοκληρώσεων» ή τα διάφορα σχήματα «πανιμπεριαλισμού».

Από τότε, λοιπόν, αντί να θαμπωθούμε κι εμείς από την κοσμογονία που υποτίθεται πως έφερναν οι δυνάμεις του κεφαλαίου, εκτιμήσαμε ότι οι «φιλειρηνικές« διακηρύξεις τους δεν ήταν παρά το προκάλυμμα της εκστρατείας επανακατάκτησης-επαναποικιοποίησης του κόσμου που βρισκόταν προ των πυλών και γρήγορα αποκαλύφτηκε με τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις σε κάθε γωνιά του πλανήτη, που κομμάτιαζαν χώρες και μακέλευαν λαούς. Από εκείνη την εποχή υπερασπιστήκαμε και προσπαθήσαμε να αναπτύξουμε τη λενινιστική αντίληψη για τον ιμπεριαλισμό ως ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού και τη θεώρηση του καπιταλιστικού-ιμπεριαλιστικού συστήματος ως ενός συστήματος σε σήψη, ανίκανου να παίξει τον οποιονδήποτε ιστορικά προοδευτικό ρόλο σε σχέση με την πορεία της ανθρωπότητας.

Αντίστοιχα, προβάλλαμε την πραγματικότητα της εξάρτησης της χώρας από τους αμερικάνους και ευρωπαίους ιμπεριαλιστές, που αν και σήμερα δεν κρύβεται με τίποτα, υπήρξαν περίοδοι που θόλωνε κάτω από τους τόνους προπαγάνδας και μεγαλοστομιών της ντόπιας άρχουσας τάξης περί «ισχυρής Ελλάδας», που αναπαράγονταν πρόθυμα (και ακόμα αναπαράγονται) από τις ρεφορμιστικές δυνάμεις. Μια πραγματικότητα με κομβικές συνέπειες στη ζωή και την καθημερινότητα του λαού, αλλά που καθορίζει και τη στρατηγική του κινήματος και της απελευθερωτικής προοπτικής στην Ελλάδα, με την αδιάσπαστη σχέση που έχουν στη βάση αυτή οι στόχοι της Ανεξαρτησίας και του Σοσιαλισμού.

Σήμερα, που η κλιμάκωση των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών και η πορεία που έχουν χαράξει οι κυρίαρχοι προς έναν γενικευμένο πόλεμο έχει ξεπατώσει και τα τελευταία ξέφτια της απάτης της παγκοσμιοποίησης, αναβαθμίζεται ακόμα περισσότερο η σημασία αυτής της ιδεολογικής διαπάλης. Η ίδια η ζωή έχει αποδείξει, εξάλλου, ότι δεν είναι υπόθεση κάποιων «μυημένων», αλλά κρίσιμο ζήτημα από τη σκοπιά της οικοδόμησης αντιιμπεριαλιστικού-αντιπολεμικού κινήματος.

• Η εφημερίδα μας αποτέλεσε, επίσης, σημαντικό πεδίο προσεγγίσεων για ένα από τα σοβαρότερα καθήκοντα που πέφτουν στις πλάτες των σημερινών αγωνιστών: την ερμηνεία των όρων και των αιτιών της καπιταλιστικής παλινόρθωσης στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες, της ήττας του εργατικού-επαναστατικού-κομμουνιστικού κινήματος που συντελέστηκε τον προηγούμενο αιώνα.

Σε αυτό το πεδίο, κατακτήσαμε μια διαλεκτική αντίληψη για τη σχέση της υπεράσπισης της πιο προωθημένης στιγμής στην ιστορία της ανθρωπότητας και της κριτικής της. Δώσαμε μάχες ενάντια στην εκστρατεία λάσπης των δυνάμεων του συστήματος, που μέχρι και τις μέρες μας στοιχειώνονται από τον εφιάλτη του κομμουνιστικού κινήματος και των νικηφόρων επαναστάσεων. Παράλληλα, χωρίς καμία ψευδαίσθηση «επάρκειας» ή ότι το ζήτημα έχει «κλείσει», κατακτήσαμε μια σειρά από κρίσιμες θέσεις, όπως:

• Για την ύπαρξη ανταγωνιστικών αντιθέσεων στον σοσιαλισμό και τη συνέχιση της ταξικής πάλης στη σοσιαλιστική κοινωνία. Για την ήττα του κομμουνιστικού κινήματος ως αποτέλεσμα της αρνητικής έκβασης αυτής της πάλης για το προλεταριάτο.
• Για τη δυνατότητα αντίστροφης πορείας των πραγμάτων και σχηματισμού νέων εκμεταλλευτικών στοιχείων μέσα από τη λειτουργία και τις αντιφάσεις της μεταβατικής κοινωνίας.
• Για τον πρωταρχικό μετασχηματισμό που γίνεται αμέσως μετά το πάρσιμο της εξουσίας, με την αλλαγή του συστήματος ιδιοκτησίας, ως αναγκαίου αλλά μη συνολικού μετασχηματισμού. Για τον σοσιαλισμό ως μακροχρόνια διαδικασία κοινωνικών μετασχηματισμών σε κομμουνιστική κατεύθυνση, σε διάσταση με τη θεώρησή του ως προκατασκευασμένου μοντέλου.
• Για την ανάγκη περιορισμού του κράτους και ουσιαστικής εμβάθυνσης της δικτατορίας του προλεταριάτου.
• Για τον ρόλο της εργατικής τάξης ως φορέα αυτών των μετασχηματισμών. Με το κρισιμότερο όλων των ζητημάτων: την εκ νέου συγκρότησή της, την κατάκτηση από την πλευρά της της αρμοδιότητας, της διεύθυνσης όλο και περισσότερων πεδίων και λειτουργιών της νέας κοινωνίας.
• Για τη ΜΠΠΕ στην Κίνα ως ιστορικό βήμα της πάλης των μαζών ενάντια στην καπιταλιστική παλινόρθωση, με το εύρος των ζητημάτων που έθεσε προς απάντηση να προδιαγράφουν τη βάση για το άνοιγμα ενός νέου, δεύτερου κύκλου του κομμουνιστικού κινήματος.

Τα 1.000 φύλλα της εφημερίδας μας δεν είναι μόνο αφορμή να τιμήσουμε αυτή τη σημαντική διαδρομή και να κάνουμε τους απολογισμούς μας. Πρέπει να ιδωθούν και ως κάλεσμα να αναμετρηθούμε με τους ίδιους μας τους εαυτούς, με τις αδυναμίες και τις καθυστερήσεις μας, που αντανακλώνται ποικιλοτρόπως και σε αυτή καθαυτή την προσπάθειά μας για μια κομμουνιστική εφημερίδα.

Η Προλεταριακή Σημαία, εξάλλου, δεν είναι παρά μια μορφή ενσάρκωσης του συνθήματος που χαρακτηρίζει όλη μας την πορεία: «Να στηριζόμαστε στις δικές μας δυνάμεις!». Σε κάθε πτυχή της, από την αρχή μέχρι το τέλος: στο περιεχόμενο που προβάλλει και υπερασπίζεται, στη μορφή της, στον σχεδιασμό, τη συγγραφή, τη διόρθωση, τη σελιδοποίηση, την έκδοση, τη διακίνησή της. Όλα αυτά πατάνε στις δικές μας δυνάμεις, αλλά και στις εντελώς δικές μας αδυναμίες. Να στηριχτούμε, λοιπόν, στις δυνάμεις μας για να τη βελτιώσουμε και να την αναβαθμίσουμε, για μια κομμουνιστική εφημερίδα που θα σταθεί στο ύψος των απαιτήσεων της ταραγμένης εποχής που βρίσκεται μπροστά μας.

Θεσσαλονίκη, 8 Φλεβάρη 2026

Δημήτρης Παυλίδης

Μια επέτειος, αφορμή για να κοιτάξουμε τολμηρά στο μέλλον!

Μια ομιλία για μια επέτειο, αναφορά σε ένα διάστημα που ίσως θα μπορούσε να γίνει αντιληπτό και ως ένας κύκλος (στον βαθμό που θα γίνει ευκαιρία για ουσιαστική αποτίμηση) και όταν αφορά μια τόσο μεγάλη χρονική περίοδο, όχι τόσο για τα 1.000 φύλλα με αφορμή των οποίων πραγματοποιούνται οι εκδηλώσεις σαν την σημερινή, όσο για τα σχεδόν 44 χρόνια από την πρώτη έκδοση, προκαλεί αντικειμενικά ένα δίλλημα: Να μιλήσεις κυρίως για την προσπάθεια, την αντοχή, τις δυσκολίες, τις καμπές, τα αποτελέσματα, τις κατακτήσεις αλλά και τις αδυναμίες των χρόνων που μεσολάβησαν ή να κοιτάξεις προς το μέλλον; Το δίλλημα γίνεται πιο έντονο όχι μόνο γιατί η ομιλία πρέπει να είναι σχετικά σύντομη, αλλά κυρίως γιατί ο ρόλος της εφημερίδας μιας κομμουνιστικής οργάνωσης, ενώ παραμένει κομβικός για τη ζωή και την ανάπτυξή της, απαιτεί σήμερα σημαντικούς επαναπροσδιορισμούς. Ας σκεφτούμε πως μπροστά στο δεύτερο τέταρτο του 21^ου αιώνα που βρισκόμαστε ο ρόλος των εντύπων, ιδιαίτερα των εφημερίδων, αντιμετωπίζει προκλήσεις ζωτικού χαρακτήρα και πρωτόγνωρες μεταβολές στη σχέση τους με το αναγνωστικό κοινό, τωρινό και μελλοντικό. Ας δοκιμάσουμε, λοιπόν, να συζητήσουμε μερικές σκέψεις έχοντας κατά νου αυτό το δίλημμα και αυτές τις ανάγκες.

Η έκδοση της Προλεταριακής Σημαίας στον πρώτο σκληρό καιρό της δικτατορίας, από το 1968 μέχρι το 1971, η επανέκδοσή της το 1976 με την ίδρυση του ΚΚΕ (μ-λ), η διακοπή της στον καιρό της κρίσης και της διάλυσης και πολύ σύντομα η δεύτερη επανέκδοσή της το 1982 και το ξεκίνημα αυτής της μεγάλης διαδρομής μέχρι σήμερα επιβεβαιώνει πως η ιστορία αυτής της εφημερίδας είναι στενά δεμένη με την ανάπτυξη, τις μεγάλες καμπές, τις προκλήσεις αλλά και τα προβλήματα που αντιμετώπισε το κίνημά μας. Η τρίτη αδιάλειπτη περίοδος, η πλέον μακροχρόνια, είναι στενά δεμένη, ταυτισμένη με τη διαδρομή της οργάνωσής μας. Με την επίμονη αλλά και δύσκολη προσπάθειά της να συνδεθεί, να πιάσει επαφή: Με την εργατική τάξη ή έστω με κάποια πρωτοπόρα τμήματά της. Με τις νέες γενιές στους χώρους εκπαίδευσης, ειδικά με το φοιτητικό κίνημα. Με τους λαϊκούς αγώνες και τα λαϊκά προβλήματα. Με την πάλη που διεξάχθηκε για να σταθεί όρθια στα χρόνια της σοσιαλδημοκρατικής διαχείρισης και ενσωμάτωσης, της νεοφιλελεύθερης επίθεσης και της διαδεδομένης αίσθησης αδυναμίας αυτή να εμποδιστεί. Με την απόφαση να υπερασπιστεί τον κομμουνισμό στην εποχή της καπιταλιστικής παλινόρθωσης και των ηχηρών διαψεύσεων. Με τη βούληση να σταθεί με αισιοδοξία στα χρόνια της διάχυτης απογοήτευσης, της μεγάλης ζημιάς που προξένησε ο ρεβιζιονισμός, της γενικής υποχώρησης και των διάφορων κλονισμών. Με την επιλογή να μιλήσει και να γράψει για την ιστορία που διδάσκει και εμπνέει ενάντια στην εκστρατεία να ξαναγραφεί η ιστορία, να συκοφαντηθεί ο κομμουνισμός και οι πρώτες απόπειρες σοσιαλιστικής οικοδόμησης. Ταυτόχρονα με όλα αυτά -και κόντρα σε αυτά- με τις επίμονες προσπάθειες να ερμηνευτούν οι νέες εξελίξεις, οι ριζικές μεταβολές στον κόσμο, να αναζητηθούν οι δρόμοι συνάντησης με την πάντα παρούσα ταξική αναμέτρηση και την ασταμάτητη πάλη των λαών ενάντια στον πόλεμο, την καταπίεση, την εκμετάλλευση, τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις. Αναμφίβολα, το γεγονός πως η Προλεταριακή Σημαία διένυσε αυτή τη μεγάλη χρονική περίοδο, άντεξε στις δυσκολίες και δηλώνει παρούσα στις σημερινές συνθήκες αποτελεί μια κατάκτηση που γεννά δικαιολογημένα ικανοποίηση. Γι’ αυτή την κατάκτηση, για να μπορούμε δηλαδή σήμερα να μιλάμε για τη συνέχεια της προσπάθειας, πρόσφεραν πάντα εθελοντικά, έγραψαν, μετέφρασαν, έκαναν ρεπορτάζ, διόρθωσαν, δούλεψαν, ξενύχτησαν, διακίνησαν τη Σημαία όλα αυτά τα χρόνια χωρίς υπερβολή εκατοντάδες συντρόφισσες και σύντροφοι και συναγωνιστές. Δίνοντας μάλιστα οικονομική ενίσχυση από το υστέρημά τους, για να καλύπτεται το μόνιμο έλλειμμα ανάμεσα στο κόστος της έκδοσης και τα έσοδά της από τις πωλήσεις. Και να μην το ξεχνάμε επειδή μπορεί να είναι αυτονόητο μεταξύ μας αλλά όχι έξω από εμάς: Χωρίς καμιά κρατική ενίσχυση είτε άμεση ή μέσω διαφημίσεων. Εκτός από αυτούς που σήμερα εργάζονται για τη Σημαία είναι και αρκετοί που για διάφορους λόγους, αντικειμενικούς, φυσικούς και πολιτικούς, δεν είναι πια μαζί μας. Ένα κομμάτι αυτής της πορείας ανήκει και σε αυτούς.

Αυτή η πορεία όμως δημιουργεί την υποχρέωση όχι μόνο να εξασφαλίζουμε διαρκώς τη συνέχεια, αλλά να αναζητούμε τρόπους και δρόμους για την αναβάθμιση του ρόλου, της απήχησης και της ανταπόκρισης της Σημαίας στις σύγχρονες σύνθετες απαιτήσεις και ανάγκες. Ο Μάρξ στην Κριτική της Εγελιανής φιλοσοφίας του κράτους και του δικαίου, μιλώντας περί της υλικής δύναμης που απαιτείται για την επαναστατική ανατροπή, γράφει, επίσης, πως η θεωρία γίνεται κι αυτή δύναμη αφότου κατακτήσει τις μάζες. Η διάδοση της θεωρίας, της ιδεολογίας, των πολιτικών ιδεών, η αλλαγή της κοινωνικής συνείδησης προϋποθέτει μαζί με τη συμμετοχή στην ταξική πάλη και την ενεργή και αποτελεσματική συμμετοχή και ανταπόκριση σε αυτό που κάποιος επιτυχημένα, κατά τη γνώμη μου, ονόμασε πρόσφατα: μεγάλοι σύγχρονοι πόλεμοι των λέξεων. Πόλεμοι που διεξάγονται καθημερινά στο πεδίο των ιδεών και της συνείδησης.

Πρώτος πόλεμος αυτός που αφορά τη συνεχή διατύπωση του αιτήματος, του οράματος μιας κοινωνίας εντελώς διαφορετικής από αυτήν που ζούμε σήμερα, μιας κοινωνίας ισότητας, αλληλεγγύης, ειρήνης, αρμονικής με το φυσικό περιβάλλον, εν τέλει σοσιαλιστικής και κομμουνιστικής.

Δεύτερος ο πόλεμος της μνήμης, της υπεράσπισης δηλαδή της αληθινής ιστορίας των ταξικών κοινωνιών, των κινημάτων για κοινωνική και εθνική απελευθέρωση και των πρώτων κομμουνιστικών εφόδων στον ουρανό.

Και τρίτος ο πόλεμος της καθημερινής αντίστασης για να μην κυριαρχήσει στη συλλογική συνείδηση των υποτελών η ανημπόρια, η αντίληψη πως δεν υπάρχει εναλλακτική, δεν μπορεί να εμποδιστεί η επέλαση της καπιταλιστικής επίθεσης και της ιμπεριαλιστικής βαρβαρότητας, ο φασισμός και στο τέλος αυτού του δρόμου ο πόλεμος, η αλληλοσφαγή των λαών και η καταστροφή της ζωής.

Σε αυτούς τους μεγάλους, διαρκείς πολέμους ο ρόλος της εφημερίδας (όπως και των άλλων εντύπων, εκδόσεων, μέσων κ.λπ.) είναι αυτονόητα σημαντικός. Ήταν πάντοτε σημαντικός, αλλά τώρα επωμίζονται και μια επιπλέον ευθύνη. Όπως στις εποχές του πρώιμου σοσιαλιστικού και κομμουνιστικού κινήματος, στις οποίες ο αναλφαβητισμός αποτελούσε ένα από τα σημαντικά εμπόδια για τη συνάντηση των εργατών και των υπόλοιπων πληβείων με τις ριζοσπαστικές ιδέες, έτσι και τώρα πρέπει να ξεπεραστούν αντίστοιχα εμπόδια που μόνο εξωτερικά φαντάζουν διαφορετικά.

Η αστική τάξη και οι οργανικοί της διανοούμενοι και δημοσιογράφοι στη λεγόμενη ψηφιακή εποχή θέλουν όλα να λέγονται δήθεν απλά, να θεωρούνται αυτονόητα, να χρειάζονται λίγες επαναλαμβανόμενες λέξεις, να αντικατασταθεί η επικοινωνία των ανθρώπων με συντομογραφίες, εικόνες, likes, να μην χρειάζονται πολλές εξηγήσεις και περίπλοκες αναλύσεις και σκέψεις. Τα κείμενα να είναι σύντομα, να διαβάζονται γρήγορα, σχεδόν τηλεγραφικά (το «αυτό το άρθρο διαβάζεται σε 3 λεπτά» συνοδεύει σχεδόν κάθε κείμενο), να μην «καίνε το μυαλό μας», όπως λέγεται. Δεν χρειάζονται οι αφηρημένες έννοιες, η ανάλυση των φαινομένων, οι σύνθετες προσεγγίσεις. Αυτά βέβαια μόνο για τους «από κάτω». Γιατί οι ανώτερες τάξεις διατηρούν το δικαίωμά τους να συγκεντρώνουν και να εκμεταλλεύονται τις πληροφορίες, να χρησιμοποιούν και να αναβαθμίζουν τις δεξαμενές της καθεστωτικής σκέψης και τους μηχανισμούς ιδεολογικής χειραγώγησης, να επενδύουν, να υποστηρίζουν και να διαβάζουν τις εφημερίδες και τα περιοδικά γνώμης και ανάλυσης που χρησιμοποιούν και ελέγχουν, τόσο τα έντυπα όσο και τα ηλεκτρονικά. Να αναπαράγουν και να διευρύνουν τα μορφωτικά χάσματα και τις ανισότητες, για να κρατούν στην αμάθεια και την υποταγή τη λαϊκή πλειοψηφία.

Στους σύγχρονους, λοιπόν, πολέμους των λέξεων η εφημερίδα μιας κομμουνιστικής οργάνωσης πρέπει να δίνει καθημερινή μάχη σημείων, εκ του συστάδην! που λένε οι στρατιωτικοί. Να έχει την αυτοσυνείδηση πως επιτελεί, πρέπει να επιτελεί, και έναν ακόμη ρόλο εκτός από αυτούς που ορίζονται με έξοχο τρόπο από ορισμένους μεγάλους του ιστορικού κομμουνιστικού κινήματος. Έναν διευρυμένο μορφωτικό ρόλο. Να έχει τη φιλοδοξία και να προσπαθεί διαρκώς να αποτελέσει ένα υπόδειγμα άξιο ευρύτερης αναφοράς. Στην κατεύθυνση αυτή, η Σημαία πρέπει να κάνει μεγαλύτερα, πιο γοργά και τολμηρά βήματα, έτσι ώστε να ανταποκριθεί στις σύγχρονες σύνθετες απαιτήσεις. Να αξιοποιήσει τις νέες τεχνικές δυνατότητες, να γίνει πιο «επαγγελματική», να μπει στο κέντρο της κομματικής ζωής και της δράσης. Κυρίως όμως να αποτελέσει πλατφόρμα για σύνδεση και βαθύτερη ανάλυση με όλες τις εκδηλώσεις και πλευρές της ταξικής πάλης και των απαιτήσεων για ενεργότερη συμμετοχή σε αυτές. Να γίνει σχολείο για νέους κομμουνιστές δημοσιογράφους που θα μελετούν και θα αναζητούν, θα γράφουν, θα μάθουν να εκλαϊκεύουν και θα στρατευτούν συνειδητά στη μάχη για την υπεράσπιση και προώθηση του κομμουνισμού. Να προσελκύσει επίσης συνεργάτες μελετητές, μεταφραστές και αναλυτές. Να πλησιάζει όλο και περισσότερο στις απαιτήσεις της εφημερίδας μιας κομμουνιστικής οργάνωσης της νέας εποχής, μέσο διάδοσης των επαναστατικών ιδεών και σύνδεσης με την εργατική τάξη, τη νεολαία και νέους πρωτοπόρους αγωνιστές. Γιατί μπορεί να αντέξαμε και να πετύχαμε τη συνεχή και πολύ χρήσιμη ως προς τις βασικές πολιτικές ανάγκες μας έκδοση και κυκλοφορία όλο αυτό το διάστημα, αλλά απέχουμε ακόμη αρκετά από τον στόχο να γίνει η Σημαία μια σχετικά (ακόμη και με τα όρια της εποχής) μαζική κομμουνιστική εφημερίδα, σημείο ευρύτερης αναφοράς.

Από παλιά είχε τεθεί και με διάφορες αφορμές ξαναμπαίνει το ερώτημα αν βρισκόμαστε σε μια περίοδο οριστικής εξαφάνισης του έντυπου λόγου. Αυτό το ζήτημα παρουσιάζεται μερικές φορές με υπαρξιακό τρόπο ιδιαίτερα για τις εφημερίδες. Η απάντηση είναι όχι, τουλάχιστον για τη σημερινή περίοδο. Θα τολμούσα μάλιστα να πω πως ύστερα από τη ραγδαία έκρηξη-επέκταση των ηλεκτρονικών μέσων επικοινωνίας στην περασμένη 20ετία, τον τελευταίο καιρό, εκτός από τους απολογισμούς που κάνει και η αστική πλευρά, έχουμε τάσεις διόρθωσης, ρυθμιστικές παρεμβάσεις μέχρι και απαγορεύσεις και δεν εννοώ εδώ αυτές που γίνονται πολιτικούς λόγους. Πρέπει να παρακολουθούμε και να μελετάμε τις αλλαγές που γίνονται, τις επιδράσεις ιδιαίτερα στις νέες γενιές, να αξιοποιούμε κάθε νέα τεχνική δυνατότητα που δίνεται για τη διάδοση της εφημερίδας και του περιεχομένου της, να συνδυάζουμε όσο γίνεται πιο αποτελεσματικά και ουσιαστικά την έντυπη έκδοση της Σημαίας με τα ψηφιακά εργαλεία επικοινωνίας και παρέμβασης. Αυτό όμως που δεν πρέπει να κάνουμε είναι να θεωρήσουμε πως μπορεί να υποκαταστήσει την έντυπη έκδοση μια αποκλειστικά ψηφιακή. Και αυτό όχι μόνο για λόγους διατήρησης της ανεξαρτησίας μας από πλατφόρμες και μέσα που ελέγχονται σχεδόν απόλυτα από εταιρίες, πολυεθνικές και κράτη που έχει αποδειχθεί πολλές φορές πως ασκούν συστηματική λογοκρισία και αποκλεισμούς. Τα όσα συνέβησαν με τις δημοσιεύσεις ειδήσεων καταγγελιών και κινητοποιήσεων για τη σιωνιστική γενοκτονία στη Γάζα αποτελούν ένα πολύ χρήσιμο δίδαγμα. Αλλά αυτός δεν είναι ο μοναδικός λόγος που δεν πρέπει να εγκαταλείψουν οι συλλογικότητες των κομμουνιστών τα έντυπα μέσα και να τα αντιμετωπίσουν ως λείψανα μιας περασμένης εποχής.

Μια εφημερίδα δεν βοηθά μόνο στο κτίσιμο μιας κομμουνιστικής οργάνωσης σύμφωνα με τον λενινιστικό ορισμό, αλλά βοηθά και τους κομμουνιστές να έρθουν σε επικοινωνία με εργαζόμενους σε χώρους δουλειάς, με πρωτοπόρους νέους σε σχολές και σχολεία, με ανθρώπους του λαού εκεί που ζούνε, με τρόπο που καμία ιστοσελίδα ή παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν μπορεί να κάνει. Η διάδοση της εφημερίδας σε συγκεντρώσεις και διαδηλώσεις, η χρέωση για πώληση της εφημερίδας σε εργατικές και λαϊκές συνοικίες, σε σχολές και εργοστάσια, το γράψιμο και η ανανέωση των συνδρομητών, αποτελούν σημαντικές γέφυρες επικοινωνίας διπλής κατεύθυνσης με πρωτοπόρα τμήματα του λαού. Η διάδοση της εφημερίδας δίνει την ευκαιρία για μια φυσική ενσάρκωση της οργάνωσης, των θέσεων και των ιδεών της. Υποχρεώνει στη δημιουργία σχέσεων επικοινωνίας, συζήτησης, αμφίδρομης μεταφοράς πληροφοριών, εικόνας και ιδεών, δίνει τη δυνατότητα για την υπομονετική εξήγηση και ερμηνεία των πολιτικών, κοινωνικών φαινόμενων και εξελίξεων, για την αποδόμηση της αστικής προπαγάνδας και της πολιτικής των κάθε λογής ρεφορμιστών.

Η Σημαία, με τη συμβολή παλιότερων στελεχών, ήδη βρίσκεται στα χέρια νεότερων συντρόφων και σε αυτή τη συνεχή προσπάθεια πρέπει να συμμετέχουν οι πιο νέοι, να μεταφέρουν με εποικοδομητικό τρόπο το κλίμα και τις ανάγκες που επικρατούν έξω, να επεξεργαστούν νέες ιδέες και προτάσεις, να αντιμετωπίσουν την εφημερίδα ως μια ζωντανή και συνεχώς μεταβαλλόμενη απόπειρα σύνδεσης-επικοινωνίας με τους απέξω, με ένα συνεχώς πιο ευρύτερο δυναμικό, όχι απαραίτητα μόνο ομοϊδεατών. Τη σκυτάλη που παρέδωσε ο Βασίλης Κουζέλης, αξιωματικός του ΕΛΑΣ και Μακρονησιώτης, εκδότης της Προλεταριακής Σημαίας στη δεύτερη περίοδό της στον Στέλιο Αγκούτογλου το 1982 και αυτός στην συνέχεια έδωσε σε νεότερους συντρόφους, ας φροντίσουμε πριν την μεταφέρουμε κι εμείς να βάλουμε στους εαυτούς μας αυξημένες απαιτήσεις και να θέσουμε πιο φιλόδοξους στόχους για το μέλλον.

Φωτεινή Σαλονικίδου

Συντρόφισσες και σύντροφοι, φίλες και φίλοι,

Με αφορμή τα 1.000 φύλλα της εφημερίδας μας, της Προλεταριακής Σημαίας, βρισκόμαστε σήμερα εδώ όχι για να αποτιμήσουμε μια διαδρομή, όχι για να κοιτάξουμε νοσταλγικά προς τα πίσω, αλλά για να αναμετρηθούμε με το παρόν και, κυρίως, με το μέλλον. Η ιστορία της δικής μας προσπάθειας, της εφημερίδας μας, της πολιτικής και οργανωτικής μας διαδρομής, όπως ανέδειξε και ο σύντροφος Δημήτρης Παυλίδης, δεν είναι ξεκομμένη από την ιστορία της εργατικής τάξης και του λαού. Είναι κομμάτι της. Είναι αντανάκλαση των αγώνων, των ηττών, των αναζητήσεων, αλλά και της επιμονής μας να μη συμβιβαστούμε με την ηττοπάθεια και την παραίτηση.

Σκοπός της σημερινής εκδήλωσης δεν είναι να πούμε τι καλά που τα κάνουμε. Μας προβληματίζει σοβαρά η ταχύτητα με την οποία τρέχουν οι εξελίξεις σε βάρος των λαών και του λαού μας. Μας απασχολεί το πώς φτάνει ή δεν φτάνει η επαναστατική άποψη σήμερα στις μάζες, μας απασχολούν οι δυνατότητες αλλά και οι αδυναμίες μας.

Η πολιτική συγκυρία στην οποία ήρθε το 1.000ο φύλλο είναι πρωτόγνωρη, καθώς η ήττα και η οπισθοχώρηση του κομμουνιστικού κινήματος έχει δώσει το έδαφος σε μία ιστορικών διαστάσεων επίθεση σε βάρος των λαών και της εργατικής τάξης. Όπως έχουμε πει στην τελευταία μας Συνδιάσκεψη, διανύουμε την περίοδο προετοιμασίας των όρων για έναν νέο Παγκόσμιο Πόλεμο, ίσως τον καταστροφικότερο στην ιστορία των κοινωνιών και των ανθρώπων. Η ωμή σφαγή λαών, όπως του παλαιστινιακού, η διάλυση χωρών, οι επεμβάσεις, η χωρίς περιστροφές γλώσσα της επιβολής και της ισχύος που εγκαινίασαν οι ΗΠΑ, η αντεργατική επίθεση που διαλύει δικαιώματα ενός ολόκληρου αιώνα, το χτύπημα των φοιτητών και των μαθητών, καλούν την οργάνωση και την εφημερίδα μας να αναλάβουν μεγαλύτερες ευθύνες και καθήκοντα.

Μας είναι καθαρό ότι η κυρίαρχη ιδεολογία, είναι η ιδεολογία των κυρίαρχων, όπως έγραφε με το γνωστό κατοπτρικό του στυλ ο Μαρξ. Στο σημερινό πλαίσιο του πολύ αρνητικού συσχετισμού λοιπόν, όπου η πληροφορία είναι άφθονη αλλά η αλήθεια σπανίζει, η ανάγκη για αποκάλυψη και ανάλυση των εξελίξεων από τη σκοπιά της εργατικής τάξης και των λαών είναι βαθιά πολιτικό καθήκον.

Κυβερνήσεις, ΜΜΕ, «ειδικοί», δεξαμενές σκέψης, όλοι μαζί συνθέτουν μια ενιαία χορωδία που προσπαθεί να παρουσιάσει την επίθεση στον λαό ως αναγκαιότητα, τον εργασιακό μεσαίωνα ως «εκσυγχρονισμό», τη φτώχεια ως ατομική ευθύνη, τον πόλεμο ως «γεωπολιτική κανονικότητα». Απέναντι σε αυτό, η δική μας πλευρά δεν μπορεί να αρκεστεί στην καταγγελία. Χρειάζεται ανάλυση, τεκμηρίωση, πολιτικό βάθος. Για να απαντήσει σε πρωτοφανείς εξελίξεις που ίσως δεν μπορούσαμε πριν κάποια λίγα χρόνια να φανταστούμε.

Από την αρχή της έκδοσής της η Προλεταριακή Σημαία αποτελεί το βήμα του καθοδηγητικού οργάνου του ΚΚΕ (μ-λ) για να προβάλει τις εκτιμήσεις του και να διατυπώσει τα καθήκοντα που εκτιμά ότι βρίσκονται κάθε φορά μπροστά στην οργάνωση και τον λαό. Δεν περιορίζεται όμως σε αυτό, δεν είναι δηλαδή ένα πολιτικό δελτίο. Αυτό συμβαίνει για δύο λόγους:

Πρώτο, γιατί η εφημερίδα δεν απευθύνεται μόνο στους συντρόφους και τους μυημένους, θέλουμε να απευθύνεται και στον εργαζόμενο, τον νέο, τον αγωνιστή που δεν έχει ακόμη συγκροτημένη πολιτική εμπειρία. Μέσα από ανάλυση, τεκμηρίωση, ιστορικές αναφορές και αντιπαράθεση σε πολλά πεδία, όχι μόνο της τρέχουσας επικαιρότητας, αλλά και της ιδεολογίας, της ιστορίας, του πολιτισμού, θέλουμε να συμβάλλει στη διαμόρφωση σφαιρικής αντίληψης στους αγωνιστές. Χωρίς αυτή τη διαδικασία, η πολιτική γραμμή δεν γειώνεται και δεν ριζώνει στον κόσμο.

Δεύτερον, γιατί η εφημερίδα πέρα από εργαλείο καθοδήγησης είναι και ζωντανός δεσμός με το κίνημα. Μία εφημερίδα καταγράφει, αναδεικνύει και γενικεύει την πείρα των αγώνων: από τους χώρους δουλειάς, τη νεολαία, τους αγρότες, τις γειτονιές. Δεν μιλά μόνο «από τα πάνω προς τα κάτω», αλλά λειτουργεί και ως χώρος συμπύκνωσης της συλλογικής εμπειρίας, των ερωτημάτων και των αναζητήσεων του ίδιου του κινήματος. Πόσες φορές η Προλεταριακή Σημαία δεν έχει φιλοξενήσει ανταποκρίσεις, συνεντεύξεις και απόψεις αγωνιστών σε θέματα που καίνε σε ενεστώτα χρόνο;

Ένα πολιτικό δελτίο, όσο χρήσιμο κι αν είναι, δεν μπορεί να παίξει αυτόν τον ρόλο.

Παράλληλα, ένα από τα πιο δύσκολα, αλλά και πιο αναγκαία καθήκοντα, για μια εφημερίδα κομμουνιστικής οργάνωσης είναι το άνοιγμα μετώπων ιδεολογικής αντιπαράθεσης με απόψεις που αποπροσανατολίζουν το λαϊκό κίνημα.

Ενδεικτικά αξίζει να αναφέρω την πλούσια αρθρογραφία για το πολεμικό μέτωπο της Ουκρανίας και την εκτίμησή μας ότι αποτελεί το επίκεντρο του ενδοϊμπεριαλιστικού ανταγωνισμού. Την τοποθέτησή μας για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ειδικά για το Παλαιστινιακό και την αντιπαράθεση που προβάλλαμε μέσα από τις σελίδες της εφημερίδας στη λαθεμένη θέση των συνόρων του ’67 και τη λύση των δύο κρατών. Και πολλές ακόμη αναλύσεις που γίνονται για να δώσουν πειστικά επιχειρήματα στον κόσμο του κινήματος για τις πραγματικές επιδιώξεις των ιμπεριαλιστών, να διαλύσουν αυταπάτες ότι οι λαοί μπορούν τάχα να περιμένουν απαντήσεις μέσα από την επιλογή προστάτη και ταυτόχρονα να αναδείξουν τη μοναδική κατεύθυνση που έχουν μπροστά τους οι λαοί, την αντιιμπεριαλιστική πάλη. Έτσι, για παράδειγμα, η εφημερίδα μας έγινε βήμα προβολής της πολύ σοβαρής διεθνιστικής πρωτοβουλίας που πήρε η οργάνωσή μας τον περασμένο Φλεβάρη και δημοσίευσε διάλογο με οργανώσεις του εξωτερικού αλλά και της χώρας μας, υπηρετώντας με ουσιαστικό τρόπο την κατεύθυνση της κοινής δράσης απέναντι στο κρίσιμο μέτωπο του πολέμου.

Η Προλεταριακή Σημαία κυκλοφορεί κάθε δεύτερο Σάββατο. Δεν μπορεί με βάση την δεκαπενθήμερη περιοδικότητά της να είναι εφημερίδα ειδησεογραφικής ενημέρωσης. Τα διαδικτυακά μας μέσα καλύπτουν αυτή την ανάγκη, δηλαδή ενημερώνουν άμεσα για τις παρεμβάσεις, τις συζητήσεις και τις ανακοινώσεις της οργάνωσης. Εμείς θέλουμε η Προλεταριακή Σημαία να είναι μια εφημερίδα γραμμής, εργαλείο για τους συντρόφους πανελλαδικά, ώστε να τη διαβάζουν και να κινούνται στους χώρους που παρεμβαίνουν, θέλουμε να διαβάζεται από τον πολιτικοποιημένο κόσμο της Αριστεράς, αλλά συγχρόνως να μπορεί να μοιραστεί στις λαϊκές γειτονιές για τη διάδοση της άποψής μας. Άρα, να είναι ένα σχετικά πλατύ έντυπο. Είναι εύκολο να πετύχουμε μια τέτοια ισορροπία; Την πετυχαίνουμε; Σίγουρα μας προβληματίζει τόσο το περιεχόμενό της, δηλαδή το να πιάνει κρίσιμα ζητήματα και να εμβαθύνει χωρίς να γίνεται ακατανόητη, όσο και η μορφή που αυτή έχει για να είναι ευανάγνωστη. Στην κατεύθυνση αυτή έχουν γίνει κάποια μικρά βήματα που ελπίζουμε να είναι ορατά, αλλά έχουμε δρόμο ακόμα μπροστά μας.

Στα εργατικά ζητήματα η εφημερίδα έχει κάνει ουσιαστικά βήματα στην κατεύθυνση της προβολής τους. Καθιέρωσε τις εργατικές σελίδες, καταφέρνοντας με έναν ζωντανό τρόπο να υπηρετήσει τρεις ανάγκες.

Πρώτο, την ανάγκη της περιγραφής και της ανάλυσης της αντεργατικής επίθεσης. Με άρθρα που εξηγούν το περιεχόμενο των αντεργατικών νόμων και αναδεικνύουν τους στόχους τους. Με άρθρα που μεταφέρουν εικόνα για το τι προωθείται στους εργασιακούς χώρους και τα ιδιαίτερα ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.

Δεύτερο, την ανάγκη αντιπαράθεσης με απόψεις εχθρικές ή ανταγωνιστικές στο εργατικό κίνημα. Με άρθρα πολεμικής στον κυβερνητικό συνδικαλισμό και τις ξεπουλημένες ηγεσίες, με άρθρα αντιπαράθεσης στον ρεφορμισμό και τη διαλυτική δουλειά που κάνει στα σωματεία.

Τρίτο, την ανάγκη της ανάδειξης των πρωτοβουλιών της Ταξικής Πορείας και των Αγωνιστικών Κινήσεων Εκπαιδευτικών. Τόσο της αυτοδύναμης παρέμβασής τους, όσο και των πρωτοβουλιών κοινής δράσης που παίρνουν για μια σειρά ζητήματα, όπως η αξιολόγηση και οι διώξεις, οι νόμοι Χατζηδάκη-Γεωργιάδη, το 13ωρο, τα εργοδοτικά εγκλήματα.

Πέρα από αυτά, η εφημερίδα προσπαθεί να προβάλει και ευρύτερα ζητήματα, όπως η καταστροφή του περιβάλλοντος, η διάλυση του πρωτογενή τομέα και της αγροτιάς. Με άρθρα που αφορούν τη λεηλασία και την εξάρτηση της χώρας, τον ρόλο της ΕΕ και του ντόπιου κεφαλαίου. Ενδεικτικά, κατά τη διάρκεια του αγροτικού ξεσηκωμού η Προλεταριακή Σημαία κοντραρίστηκε με την απάτη του διαλόγου, έβαλε την κατεύθυνση της σύνδεσης με τους εργαζόμενους, συνομίλησε με τους αγρότες στα μπλόκα και πρόβαλε τις πραγματικές τους ανησυχίες.

Παράλληλα, θέλουμε η εφημερίδα μας να συγκρούεται και στο πεδίο του πολιτισμού, των κοινωνικών σχέσεων και γενικότερα του εποικοδομήματος.

Επιδιώκουμε, όχι με τη συνέπεια και τη συχνότητα που χρειάζεται είναι η αλήθεια, να καταθέσουμε πολιτιστικές προτάσεις που θεωρούμε ότι είναι άξιες προσοχής, σε όλο το φάσμα των τεχνών και να προβάλλουμε προοδευτικά καλλιτεχνικά ρεύματα κόντρα στον αντικομμουνισμό και την αισθητική των κυρίαρχων. Έχοντας επίγνωση των ορίων που θέτει στους προοδευτικούς καλλιτέχνες η σημερινή κατάσταση του λαϊκού κινήματος, θεωρούμε σημαντικό να ανοίγουμε διάλογο κόντρα στην πολιτιστική σαπίλα που μας κατακλύζει.

Προσπαθούμε να φωτίσουμε μέσα από τα άρθρα της εφημερίδας τις πλευρές της επίθεσης που δέχεται η γυναίκα του λαού, η εργάτρια, η νέα εργαζόμενη, η φοιτήτρια, η μητέρα. Πλευρές που αφορούν την εργασιακή ανισότητα, τις δουλειές του ποδαριού, τις ελαστικές σχέσεις εργασίας, τις απολύσεις, τις δολοφονίες, αλλά και το νέο κύμα σκοταδισμού που διαχέεται από το σύστημα στη φάση της πολεμικής προετοιμασίας. Η αλήθεια είναι ότι μέχρι τώρα δεν έχουμε καταφέρει να έχουμε μια σταθερή παρέμβαση και αρθρογραφία στα ζητήματα αυτά.

Αν κάτι κρίνει το μέλλον, είναι η σχέση μας με τη νεολαία. Εδώ η Προλεταριακή Σημαία αναμετριέται με μια μεγάλη πρόκληση. Την απόσταση που έχει πλέον γενικά η νεολαία από τα έντυπα. Είναι στοίχημα το πώς θα καταφέρουμε να διαπαιδαγωγήσουμε τη νέα γενιά αγωνιστών στην αναγκαιότητα της εμβάθυνσης, του προβληματισμού και της ανάλυσης, κόντρα στη σύγχρονη τάση της γρήγορης εικόνας και του Τικ Τοκ. Το πώς θα βοηθήσουμε τη νέα γενιά να διαβάζει, να σκέφτεται, να διακρίνει τη συστημική προπαγάνδα, να αποκτά επιχειρήματα και όχι ξερά συνθήματα. Μας απασχολούν τα μέτωπα τα ιδεολογικά και πολιτικά που θα πρέπει να ανοίγουμε. Μέτωπα για το τι σημαίνει σήμερα Αριστερά, πώς ερμηνεύεται η παλινόρθωση, ποιο είναι το όραμα, ποιος είναι ο ρόλος της τεχνολογίας, αν πρέπει η νεολαία να υποκλιθεί στην τεχνητή νοημοσύνη όπως ο ρεφορμισμός προπαγανδίζει, και άλλα πολλά. Μέτωπα απέναντι στο βαθύ σκοτάδι όπου οδηγεί τις νεότερες γενιές ο καπιταλισμός και την τύχη που τους επιφυλάσσει, από τους μισθούς πείνας, μέχρι τα φέρετρα του Δένδια.

Είναι ένα ζήτημα που μας απασχολεί πολύ και που το θεωρούμε κρίσιμο γι’ αυτό και δημιουργήσαμε και σχετική στήλη. Το πώς δηλαδή θα φέρουμε πιο κοντά τη νεολαία στην εφημερίδα μας και στην αντίληψη ότι πρέπει να οικοδομηθούν αντιστάσεις σε αυτή την βάρβαρη επέλαση.

Εμείς στεκόμαστε αντίθετοι στην προσπάθεια του συστήματος μέσω της εκπαίδευσης να διαμορφώσει γενιές που δεν διαβάζουν πάνω από πέντε γραμμές, όπως και στην πεποίθηση ότι ο εργαζόμενος δεν έχει χρόνο και κουράγιο για πολλές κουβέντες. Απέναντι στον ατελείωτο όγκο πληροφοριών, ατεκμηρίωτων αναλύσεων και fake news που βομβαρδίζουν το μυαλό μας, επιμένουμε στην ανάγνωση που δίνει χρόνο στην επεξεργασία, επιτρέπει τη διασταύρωση και την επαλήθευση, τη συγκέντρωση της σκέψης κόντρα στο σκρόλινγκ και στο ξεφύλισμα σάιτ. Γιατί αυτό το πηγάδι δεν έχει πάτο. Πόσες φορές δεν έχουμε πιάσει τον εαυτό μας να σκανάρουμε διαγώνια τίτλους ειδήσεων στο διαδίκτυο χωρίς να μπαίνουμε καν στον κόπο να διαβάσουμε προσεκτικά το περιεχόμενο; Όλος αυτός ο πληροφοριακός θόρυβος αποπροσανατολίζει.

Αν στο παρελθόν μια κομμουνιστική οργάνωση είχε μεταξύ άλλων το καθήκον να διδάξει το αλφάβητο στις εργαζόμενες μάζες, σήμερα έχει μεταξύ άλλων το καθήκον να ξαναφέρει το διάβασμα και τον αναλυτικό τρόπο σκέψης ενάντια στην επιδερμικότητα της οθόνης. Να διαπαιδαγωγήσει τον κόσμο να αναζητά το αίτιο και την αφετηρία μιας είδησης με ταξικό κριτήριο.

Τα καταφέρνουμε; Στο σημείο αυτό αξίζει να σταθούμε αυτοκριτικά. Γιατί δεν τα καταφέρνουμε με τον καλύτερο τρόπο.

Μας λείπει ο επαγγελματισμός. Από τον τρόπο που γράφουμε, έως την μορφοποίηση. Μας λείπει η εκλαΐκευση των απόψεών μας, ορισμένες φορές τα άρθρα μας είναι δυσνόητα ή γενικόλογα. Τα φύλλα που διακινεί η Προλεταριακή Σημαία παραμένουν λίγα και σίγουρα κάτω από τις απαιτήσεις που θέτουμε ως οργάνωση στον εαυτό μας. Δεν φτάνουμε πλατιά στα λαϊκά στρώματα, στους εργαζόμενους, στους νέους.

Η αυτοκριτική δεν είναι αδυναμία. Είναι προϋπόθεση για εξέλιξη.

Γιατί όχι μόνο δεν έχουμε σκοπό να παραιτηθούμε από την προσπάθεια, αλλά αντίθετα βάζουμε στόχο τη βελτίωση στη μορφή και το περιεχόμενο, την καλύτερη οργάνωση της διακίνησης και την αύξηση των πωλήσεων.

Θα αναρωτηθεί κανείς, γιατί τόση επιμονή;

Το έντυπο γενικά πέφτει. Στην Ελλάδα, τα πιο πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι οι συνολικές πωλήσεις εφημερίδων μέσα σε μόνο ένα έτος, το 2024, μειώθηκαν κατά 3,5 εκατομμύρια φύλλα, δηλαδή πάνω από 12% σε όλες τις κατηγορίες - πολιτικές, οικονομικές, αθλητικές κ.λπ.

Παράλληλα το κόστος εκτύπωσης και διανομής ανεβαίνει.

Και εδώ θα πει κανείς:

Αφού έχουμε πόντκαστ, βίντεο, αναρτήσεις, σόσιαλ μίντια.
Αφού η Προλεταριακή Σημαία ανεβαίνει και στο διαδίκτυο και μπορεί να φτάσει θεωρητικά παντού.

Φτάσαμε τα 1.000 φύλλα, τι άλλο θέλουμε; Γιατί δεν ανακοινώνουμε μια πανηγυρική λήξη της έκδοσης;      

Γιατί επιμένουμε ΚΑΙ στο έντυπο;

Έξω από τα δόντια, ας ρωτήσουμε και τα εξής:

Μπορούν άραγε όλα αυτά τα χρήσιμα διαδικτυακά εργαλεία –που σωστά αξιοποιούμε– να παίξουν τον ρόλο του συλλογικού οργανωτή που περιέγραφε ο Λένιν;
Μπορούν να συγκροτήσουν σχέση;
Ή απλώς επιτρέπουν μια απρόσωπη, στιγμιαία, μαζική πρόσβαση στις απόψεις μας;

Είναι το ίδιο να επιλέγεις με κλικ ένα άρθρο και το ίδιο να σου δίνεται ένα φύλλο στο χέρι από έναν σύντροφο ή συναγωνιστή;         
Είναι το ίδιο να σερφάρεις μόνος σου και το ίδιο να ανοίγεις κουβέντα στο χώρο δουλειάς, στη σχολή, στη γειτονιά; 

Με ανάλογο τρόπο, θα μπορούσε να αναρωτηθεί κανείς:
Στην εποχή του διαδικτύου, γιατί επιμένουμε να μοιράζουμε προκηρύξεις;
Γιατί δεν αρκεί ένα link;
Γιατί δεν αρκεί ένα story;

Είναι η προκήρυξη –όπως και η εφημερίδα– απλώς φορέας πληροφορίας;
Ή είναι και αφορμή πολιτικής σχέσης;

Ας αναρωτηθούμε και σε ένα ακόμη επίπεδο.

Άραγε όλα αυτά τα χρήσιμα διαδικτυακά εργαλεία, που κατά καιρούς απολαμβάνουμε με κάποιον βαθμό ελευθερίας, είναι πραγματικά διαθέσιμα όταν οξύνεται η ταξική πάλη;

Τι γινόταν για παράδειγμα όταν για την Παλαιστίνη τα βίντεο και οι αναρτήσεις μας χαρακτηρίζονταν «ακατάλληλες» και εξαφανίζονταν μέσα σε λίγα λεπτά; Όταν το σάιτ των Αντιγειτονιών κατέβαινε; Όταν σε συνθήκες λαϊκών ξεσηκωμών στις γειτονικές χώρες το διαδίκτυο κλείνει;

Τι γίνεται όταν ο νόμος Ζαχαράκη που πέρασε τον Ιούλιο για τα Πανεπιστήμια προβλέπει ότι μια ανάρτηση φοιτητών που καλεί σε κινητοποίηση, μπορεί να θεωρηθεί επώνυμη παρακίνηση σε βία; 

Έτσι λοιπόν, ένα πραγματικό ερώτημα είναι και το εξής:
Το διαδίκτυο το αξιοποιούμε, αλλά μας ανήκει;
Το χρησιμοποιούμε, αλλά το ελέγχουμε;

Το έντυπο, δεν κατεβαίνει.
Δεν παραποιείται.
Δεν φιλτράρεται από αλγόριθμο.
Κυκλοφορεί χέρι με χέρι.
Διαβάζεται ξανά και ξανά.
Μένει.

Και κυρίως: δημιουργεί σχέσεις.
Οργάνωσης, συλλογικότητας και πολιτικής εμπιστοσύνης.

Όλα αυτά βέβαια με προϋπόθεση την πλήρη οικονομική και πολιτική ανεξαρτησία του εντύπου από το σύστημα. Γι’ αυτό και είναι σημαντικό να υπενθυμίζουμε ότι η εφημερίδα μας, η Προλεταριακή Σημαία έλειπε από τη λίστα Πέτσα. Σε αντίθεση για παράδειγμα με τον Ριζοσπάστη, τον Δρόμο της Αριστεράς και άλλες αριστερές εφημερίδες. Όπως επίσης αξίζει να υπενθυμίζουμε ότι είναι ένα έντυπο που αρνείται πεισματικά τη λήψη χορηγιών με αντάλλαγμα τη διαφήμιση διαφόρων επιχειρήσεων και ομίλων.

Και λίγο πριν κλείσω, να δανειστώ τα λόγια του συντρόφου Αντώνη στην εκδήλωση για τα 1.000 φύλλα που έγινε κάτω στην Αθήνα. Η Προλεταριακή Σημαία, εξάλλου, δεν είναι παρά μια μορφή ενσάρκωσης του συνθήματος που χαρακτηρίζει όλη μας την πορεία: «Να στηριζόμαστε στις δικές μας δυνάμεις!». Σε κάθε πτυχή της, από την αρχή μέχρι το τέλος: στο περιεχόμενο που προβάλλει και υπερασπίζεται, στη μορφή της, τον σχεδιασμό, τη συγγραφή, τη διόρθωση, τη σελιδοποίηση, την έκδοση, τη διακίνησή της. Όλα αυτά πατάνε στις δικές μας δυνάμεις, αλλά και στις εντελώς δικές μας αδυναμίες.

1.000 φύλλα λοιπόν και προχωράμε λέω κι εγώ.
Όχι από νοσταλγία, ούτε γιατί είθισται.
Αλλά γιατί ξέρουμε ότι χωρίς υλική παρουσία, χωρίς οργανωμένη διακίνηση και πολιτική σχέση, καμία άποψη –όσο σωστή κι αν είναι– δεν γίνεται δύναμη ανατροπής.

Συναγωνιστές και συναγωνίστριες, φίλες και φίλοι, απευθυνόμαστε πρώτα από όλα σε εσάς.

Ύστερα από 44 χρόνια, μας δίνεται μέσα από τις εκδηλώσεις που κάνουμε πανελλαδικά η δυνατότητα να παρουσιάσουμε την εφημερίδα μας, να σας απευθυνθούμε και να σας ακούσουμε ως αναγνώστες και ακόμα περισσότερο τους νέους αναγνώστες. Η οργάνωσή μας το ΚΚΕ (μ-λ), οι σύντροφοι και οι συντρόφισσες ήδη βρισκόμαστε αυτή την περίοδο σε διαδικασίες εσωτερικής συζήτησης και γόνιμου προβληματισμού για τα έντυπα και ψηφιακά μέσα διάδοσης των απόψεών μας. Σε αυτή την προσπάθεια η γνώμη σας και η δική σας οπτική είναι για εμάς πολύτιμη.

Σας ευχαριστούμε.

(φωτογραφία από την εκδήλωση στην Παραμυθιά στις 31 Γενάρη)