Την ώρα που η ΓΣΕΕ φωτογραφιζόταν στο υπουργείο Εργασίας μαζί με τους «κοινωνικούς εταίρους» της, δηλαδή τις εργοδοτικές ενώσεις και τα κυβερνητικά στελέχη, κάνοντας -όλοι μαζί- λόγο για το «μέρισμα ανάπτυξης» που πρέπει να πάρουν πια κι οι εργαζόμενοι, πλήθος στοιχείων κατέγραφαν το πόσο χειροτερεύει χρόνο με τον χρόνο η θέση των εργαζομένων. Χειροτέρευση σχετική, συγκρινόμενη με τη θέση των κεφαλαιοκρατών στη χώρα, αλλά και απόλυτη, σε πραγματικούς όρους ζωής.
Το 19% των κατοίκων της χώρας δεν μπόρεσαν το 2024 να θερμάνουν επαρκώς το σπίτι τους. Το 43% καθυστέρησε κάποια σχετική με τη στέγαση πληρωμή, ενοικίου, δανείου ή λογαριασμού. Στην Ελλάδα, το κατά κεφαλήν εισόδημα των νοικοκυριών μειώθηκε κατά 5% την τελευταία 20ετία, ενώ στην ΕΕ κατά μέσο όρο αυξήθηκε κατά 22%. Εστιάζοντας στους μισθωτούς εργαζόμενους, το 9% αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις σε βασικά αγαθά (στους ανέργους το ποσοστό εκτινάσσεται στο 41%, στους συνταξιούχους 30%) το 24% δεν συμμετέχει σε οποιαδήποτε δραστηριότητα αναψυχής, το 29% δεν μπορεί να διαθέσει ούτε ένα μικρό ποσό για προσωπική χρήση κάθε εβδομάδα. Απέναντι στην ακρίβεια, που συνεχίζει ν’ αυξάνεται, οι εργαζόμενοι καλούνται να τα βγάλουν πέρα με μέσο καθαρό μισθό 932 ευρώ ή 1081 ευρώ για πλήρη απασχόληση (στοιχεία ΕΦΚΑ Μάρτη 2025) τα οποία, διορθωμένα με βάση το επίπεδο των τιμών, αντιστοιχούν στο μικρότερο πραγματικό ωρομίσθιο στην ΕΕ. Γι’ αυτό άλλωστε περίπου 800.000 έχουν κάποια δεύτερη απασχόληση (μεταξύ τους τουλάχιστον 260.000 συνταξιούχοι) Εκτός απ’ τους μισθούς πείνας, μόνο ασήμαντο δεν είναι το κόστος που βαραίνει την τσέπη κάθε εργαζόμενου για βασικά κοινωνικά δικαιώματα όπως η περίθαλψη, η εκπαίδευση, η αντιμετώπιση φυσικών φαινομένων κ.ά.
Κι όμως, η οικονομία «πάει καλά» -για κάποιους. Σαν αυτούς που εκπροσωπούν οι «εθνικοί κοινωνικοί εταίροι» που λέει η υπ. Εργασίας, οι οποίοι βλέπουν τα κέρδη των επιχειρήσεών τους ν’ αυξάνονται. Ειδικά αν πρόκειται για μετόχους-ιδιοκτήτες μεγάλων επιχειρήσεων, με τις εισηγμένες στο χρηματιστήριο της Αθήνας να μοιράζουν κάθε χρόνο και μεγαλύτερα ποσά σε μερίσματα: 2,4 δισ. ευρώ το 2022, 3,0 δισ. το 2023, 4,2 δισ. το 2024 και εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τα 5,8 δισ. το 2025, πάνω απ’ το προηγούμενο ρεκόρ του 2009. Η μερισματική απόδοση, δηλαδή η αμοιβή της ιδιοκτησίας για το μεγάλο κεφάλαιο -ντόπιο και ξένο- που δραστηριοποιείται στη χώρα, είναι κατά μέσο όρο στο 4,5 % (μ.ό. ΕΕ 3, %) με εταιρείες όπως η Helleniq Energy (πρ. ΕΛΠΕ) κι ο ΟΠΑΠ να φτάνουν στο 9-10%. Χαρακτηριστικό της αντίθεσης είναι το γεγονός ότι στο ΑΕΠ, που έχει πια ξεπεράσει τα προ κρίσης επίπεδα, το μερίδιο της εργασίας έχει μειωθεί σε 35% (ήταν 39% το 2019) με τον μέσο όρο στην ΕΕ στο 47%.
Να πόσο «μόνο εξ όψεως έχουν αντίθετα συμφέροντα» εργαζόμενοι και εργοδότες, που είπε ο πρόεδρος του ΣΕΒ στη φιέστα για τις δήθεν συλλογικές συμβάσεις! Να και ποιος είναι ο στόχος της αντεργατικής πολιτικής, που υλοποιεί το υπουργείο Εργασίας, που φιλοξένησε την παράσταση του «κοινωνικού εταιρισμού» με μπόλικη δόση «εθνικού συμφέροντος»! Η διαρκής χειροτέρευση της θέσης των εργαζομένων, οικονομικής κι όχι μόνο, δεν είναι «λάθος» που «θα διορθωθεί» απ’ τη σημερινή ή οποιαδήποτε επόμενη κυβέρνηση· είναι προϋπόθεση για την προώθηση των συμφερόντων του κεφαλαίου.
Η αύξηση των κερδών πατάει στο έδαφος των ατελείωτων ωραρίων, της εντατικοποίησης σε βαθμό εξουθένωσης, των ρεκόρ εργοδοτικών εγκλημάτων, της διάλυσης των εργασιακών σχέσεων, της ισοπέδωσης των πραγματικών συλλογικών συμβάσεων, του κρατικά ελεγχόμενου κατώτατου μισθού, των πετσοκομμένων μισθών στο δημόσιο, της εξαφάνισης της προστασίας των ανέργων, και τόσα ακόμα. Στο έδαφος της πιο άμεσης βίας, της καταστολής των εργατικών αγώνων, της ποινικοποίησης του αληθινού συνδικαλισμού, του αφοπλισμού των συνδικαλιστικών οργάνων, των απολύσεων, των διώξεων, των πειθαρχικών και της κατάργησης της μονιμότητας στο δημόσιο, της συνολικής επιχείρησης απαγόρευσης της συλλογικής οργάνωσης και δράσης των εργαζομένων. Όλα αυτά δεν «προέκυψαν», ήταν πολιτικές επιλογές και δυνατότητα επιβολής τους απ’ το κράτος και τους μηχανισμούς που διαθέτει και φροντίζει, μεταξύ άλλων και λεηλατώντας το λαϊκό εισόδημα. Το στοιχείο ότι τα έσοδα του ΕΦΚΑ απ’ τις εισφορές των συνταξιούχων που συνεχίζουν να δουλεύουν, υπερκαλύπτουν την πληρωμή των συντάξεών τους, είναι αποκαλυπτικό του γιατί η κυβέρνηση πανηγυρίζει για το σύρσιμο στη δουλειά ακόμα και μετά τη σύνταξη.
Η εργατική τάξη κι οι εργαζόμενοι αυτής της χώρας δεν αξίζουν μια ζωή διαλυμένη, μέσα στο άγχος, την κούραση, την ανασφάλεια. Αυτοί που παράγουν ολόκληρο τον πλούτο της κοινωνίας δεν μπορούν να σπρώχνονται στη «μεγάλη παραίτηση», από κει στη «σιωπηλή παραίτηση» (αφού ανακαλύπτουν ότι οι συνθήκες είναι παντού τραγικές) και πλέον στο «σιωπηλό ράγισμα» (“quiet cracking” ο νέος όρος που περιγράφει τη μόνιμη φθορά κάθε εργαζόμενου απ’ τη μάχη της επιβίωσης). Δεν μπορούμε να μένουμε «σιωπηλοί», όπως επιβάλλει το σύστημα, σε αναμονή της «ανάπτυξης», των «φοροελαφρύνσεων», της «νέας εποχής για τις συλλογικές συμβάσεις» και κάθε κυβερνητικού αφηγήματος. Τα προβλήματα των εργαζομένων είναι κοινά και μόνο κοινή μπορεί να είναι η απάντηση. Για να βγούμε απ’ τα αδιέξοδα που παράγει το σύστημα, πρέπει να βρεθούμε, να οργανωθούμε, να παλέψουμε για να κατακτήσουμε τα δικαιώματά μας.
