Τραμπ και Πούτιν στο Πεκίνο
Η «γεωστρατηγική τριάδα» μπροστά σε διλήμματα, οι λαοί μπροστά σε εφιαλτικά σενάρια!
Τραμπ και Πούτιν ταξίδεψαν διαδοχικά στο Πεκίνο μέσα σε μια εβδομάδα! Ο πρώτος σε ένα προγραμματισμένο από καιρό ταξίδι που καθυστέρησε ενάμιση μήνα λόγω της επίθεσης στο Ιράν και ο δεύτερος, τέσσερις μέρες μετά την αναχώρηση του πρώτου.
Οι δυο απανωτές επίσημες συναντήσεις με τον Σι - πράγμα εξαιρετικά ασυνήθιστο - όχι μόνο δεν ήταν ασύνδετες, αλλά πιστοποιούν την αναζήτηση από τις 3 κορυφαίες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις του πλανήτη των επόμενων βημάτων στη διεκδίκηση και αναβάθμιση του παγκόσμιου ρόλου τους, την ώρα που τα δυο πολεμικά μέτωπα σε Ουκρανία και Ιράν διαμορφώνουν το νέο γεωπολιτικό τοπίο. Πιστοποιούν επίσης το σημείο όπου βρίσκεται ο ανταγωνισμός ΗΠΑ με Ρωσία και Κίνα, σε ένα δρόμο χωρίς επιστροφή, γεμάτο εντάσεις, συγκρούσεις και πολεμικές αναφλέξεις, και επιπλέον αποτυπώνουν την προσπάθεια των ΗΠΑ ως της ισχυρότερης ιμπεριαλιστικής δύναμης παγκόσμια να αντιμετωπίσουν τους δυο μεγάλους αντιπάλους τους.
Τραμπ-Σι: Η «σχέση στρατηγικής σταθερότητας» και η «παγίδα του Θουκυδίδη»
Έτσι όρισε η κινεζική διπλωματική γλώσσα τις σινοαμερικανικές σχέσεις, ως αναγνώριση της μακροχρόνιας φύσης του ανταγωνισμού και προσπάθειας οριοθέτησής του σε ένα γεωπολιτικό περιβάλλον που οι ίδιες οι ΗΠΑ ολοένα τορπιλίζουν. Παρότι ο Τραμπ θα ήθελε να επισκεφτεί το Πεκίνο με τον «αέρα» του νικητή στο Ιράν, δείχνοντας γεωστρατηγική υπεροχή, η αποτυχία της «Επικής οργής» να διαρρήξει τις σχέσεις Ιράν – Κίνας και να απωθήσει την κινέζικη στήριξη και επιρροή έριξε βαριά τη σκιά της στη συνάντηση με τον Σι Τζινπίνγκ. Επιπλέον, ούτε κατάφερε να αποσπάσει κάποια δημόσια δέσμευση της Κίνας ότι θα πείσει την Τεχεράνη να συμφωνήσει στους αμερικανικούς όρους. Η Κίνα όχι μόνο δεν είχε κανένα λόγο να το κάνει, αλλά αντίθετα πόνταρε στο «βάλτωμα» των Αμερικανών στη Μέση Ανατολή.
Τον «αέρα» αυτοπεποίθησης τελικά τον είχε ο Σι, που με την αναφορά στην «Παγίδα του Θουκυδίδη» εμφανίστηκε να προειδοποιεί δημόσια και αυστηρά για τον σωστό τρόπο συνύπαρξης δυο μεγάλων δυνάμεων, υπονοώντας ότι αν επιχειρήσουν να εξασθενήσουν την Κίνα, θα έχουν την ίδια τύχη με την παρακμάζουσα Αθήνα και τον προληπτικό της πόλεμο εναντίον της Σπάρτης.
Η Ταϊβάν και οι «φανταστικές συμφωνίες»
Στο φλέγον ζήτημα της Ταϊβάν η επίσημη ανακοίνωση του Πεκίνου περιείχε άμεση και ισχυρή δήλωση του Σι για τον «κίνδυνο σύγκρουσης αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά», καθώς η κινέζικη πολιτική της «Μίας Κίνας» θεωρεί το νησί μέρος της επικράτειάς της, ενώ η ανακοίνωση του Λευκού Οίκου δεν είχε καμιά αναφορά. Ο Ρούμπιο δήλωνε ότι το θέμα δεν ήταν στην ατζέντα, ο Τραμπ άλλαζε κουβέντα σε ερωτήσεις δημοσιογράφων και αναχωρώντας από την Κίνα ανακοίνωσε τελικά την αναστολή της χορήγησης του νέου στρατιωτικού πακέτου αμερικάνικης βοήθειας προς την Ταϊβάν, ύψους 14 δισ. δολαρίων!
Στην επιστροφή του βεβαίωσε ότι η μακροχρόνια πολιτική βοήθειας των ΗΠΑ στην Ταϊβάν παραμένει αμετάβλητη, καθώς στενοί σύμβουλοί του τόνισαν τον αυξημένο κίνδυνο να εισβάλει η Κίνα στην Ταϊβάν τα επόμενα πέντε χρόνια, διακόπτοντας και την τροφοδοσία συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης αμερικανικών εταιρειών με τα εξελιγμένα μικροτσίπ της.
Φανερά ανήσυχος ο πρόεδρος της Ταϊβάν, Λάι, επικαλέστηκε τη διαχρονική πρόθεση του Πεκίνου να τους προσαρτήσει με τη βία για να ζητήσει από τις ΗΠΑ συνέχιση της στρατιωτικής ενίσχυσης του νησιού ως «το πιο αποτρεπτικό στοιχείο μιας περιφερειακής σύγκρουσης», υπενθυμίζοντας τον αμερικανικό Νόμο περί Σχέσεων με την Ταϊβάν από το 1979, που δεσμεύει την Αμερική να τους παρέχει όπλα.
Όμως, πέρα από το «αγκάθι» της Ταϊβάν, το ταξίδι έκλεισε χωρίς ουσιαστικά αποτελέσματα και στα ζητήματα των εμπορικών σχέσεων. Η επιχειρηματική αποστολή με ισχυρά ονόματα που συνόδευε τον Αμερικανό πρόεδρο έφυγε με άδεια χέρια και οι εκπρόσωποι του κινεζικού ΥΠΕΞ απέφυγαν να δώσουν κάτι χειροπιαστό για τις ονομαζόμενες από τον Τραμπ «φανταστικές συμφωνίες». Οι πωλήσεις αεροπλάνων Boeing και γεωργικών προϊόντων έμειναν χωρίς επιβεβαίωση από την κινεζική πλευρά, ενώ καμιά πρόοδος δεν υπήρξε στην πώληση τσιπ της Nvidia, ανακουφίζοντας μάλλον τους Ρεπουμπλικάνους και Δημοκρατικούς που προειδοποιούσαν να μην ενισχυθεί η κινεζική ανάπτυξη στην Τεχνητή Νοημοσύνη.
Σε σχέση με την προηγούμενη επίσκεψη Τραμπ στο Πεκίνο το 2017 και τα μνημόνια συνεργασίας που είχαν υπογραφεί τότε, εμπορικοί αντιπρόσωποι των ΗΠΑ χαρακτηρίζουν τα τωρινά αποτελέσματα «πολύ κατώτερα των προσδοκιών», ενώ παραμένει ζητούμενο αν θα παραταθεί η ανακωχή του εμπορικού πολέμου και των περσινών δασμών, με ενεργή την απειλή της Κίνας διακοπής προμήθειας σπάνιων γαιών, απαραίτητων για την παραγωγή ημιαγωγών - μπαταριών της αμερικανικής βιομηχανίας.
Το ταξίδι έκλεισε με αυστηρά πρωτόκολλα ασφάλειας από την αμερικανική πλευρά, καθώς υποχρέωσε την αντιπροσωπεία της να ξεφορτωθεί ό,τι τους προμήθευσε στη διάρκεια της παραμονής τους η Κίνα, κινητά, διαπιστεύσεις, αναμνηστικά κ.λπ., δείγμα βαθιάς καχυποψίας και φόβου στην εποχή της ψηφιακής κατασκοπείας.
Ο Λαβρόφ, οι BRICS και οι «αποικιακές δυνάμεις»
Αμέσως μετά τη συνάντηση Τραμπ – Σι, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Λαβρόφ, έδωσε συνέντευξη Τύπου στο Νέο Δελχί στο πλαίσιο της υπουργικής συνόδου των BRICS με μια ηχηρή παρέμβαση, βάζοντας τα πράγματα «στη θέση τους»!
Ιδιαίτερα αιχμηρός σε ΗΠΑ και Δύση, αναφέρθηκε σε «αποικιακές δυνάμεις» που προκαλούν συγκρούσεις σε Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική με τις παρεμβάσεις τους σε κυρίαρχα κράτη και ταυτόχρονα σχολίασε τις πολιτικές «διαίρει και βασίλευε» που επιβιώνουν από την εποχή του Κίσινγκερ και θέλουν να υπονομεύσουν τις σχέσεις Πεκίνου και Μόσχας, επισημαίνοντας ότι η Κίνα «δεν λειτουργεί έτσι». Επιπλέον τόνισε ότι στο επίπεδο των G20 «oι προσπάθειες να κατευθύνεται η συζήτηση προς ορισμένα σκανδαλώδη θέματα δεν θα υποστηριχθούν από τις χώρες BRICS».
Μεταξύ άλλων σχολίασε αρνητικά τη στάση των Ευρωπαίων ηγετών, ιδιαίτερα της Γερμανίας, στη στήριξη της Ουκρανίας, ενώ δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στην προσπάθεια της Δύσης να υποτάξει την Αρμενία και άλλα μέλη της Κοινοπολιτείας Ανεξάρτητων Κρατών.
Τέλος, χαιρέτισε τη στρατιωτικοτεχνική συνεργασία Ρωσίας-Ινδίας και την αύξηση στις προμήθειες ρωσικών υδρογονανθράκων και λιπασμάτων, προβάλλοντας τις δυνατότητες της Ρωσίας να διευρύνουν τις σχέσεις και την επιρροή τους στην Ινδία.
Πούτιν-Σι: Όχι στον νόμο της ζούγκλας!
Με ένα κοινό ανακοινωθέν με σαφείς αιχμές στον Τραμπ σφράγισαν τη συνάντησή τους Πούτιν και Σι στο Πεκίνο λίγα εικοσιτετράωρα μετά: «Η παγκόσμια κατάσταση γίνεται όλο και πιο περίπλοκη. Η παγκόσμια ατζέντα για την ειρήνη και την ανάπτυξη αντιμετωπίζει νέους κινδύνους και προκλήσεις, και υπάρχει κίνδυνος κατακερματισμού της διεθνούς κοινότητας και επιστροφής στον νόμο της ζούγκλας», αναφέρει η κοινή σινορωσική διακήρυξη και προσθέτει: «Προσπάθειες από ορισμένα κράτη για μονομερή διαχείριση για να επιβάλουν τα συμφέροντά τους σε ολόκληρο τον κόσμο στο πνεύμα της αποικιοκρατίας έχουν αποτύχει».
Δεν θα μπορούσε να γίνει πιο σαφές! Ρωσία και Κίνα δηλώνουν το δικό τους παγκόσμιο ανάστημα απέναντι στις επιδιώξεις των ΗΠΑ. Λένε «είμαστε εδώ», βαθαίνουν και εδραιώνουν τις μακρόχρονες σχέσεις τους, οικοδομούν τη στρατηγική τους συνεργασία, αποφασισμένες να μην επιτρέψουν προσπάθειες περιορισμού και ανάσχεσής τους. Ντύνουν τις δικές τους ιμπεριαλιστικές επιδιώξεις με το αφήγημα περί ειρήνης και ανάπτυξης και παράλληλα θέλουν να παρουσιάζονται ως σταθεροποιητικές δυνάμεις στον παγκόσμιο Νότο – κι όχι μόνο - αντίβαρο στον αναθεωρητισμό των ΗΠΑ, «τον κατακερματισμό, το πνεύμα της αποικιοκρατίας και τον νόμο της ζούγκλας». Εμφανίζονται ως υπερασπιστές, και από τη μόνιμη θέση τους στο Σ.Α. του ΟΗΕ, «ενός δίκαιου συστήματος παγκόσμιας διακυβέρνησης».
Αμφότερες οι δηλώσεις για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή βρίσκονταν στο ίδιο μήκος κύματος και υπογράφτηκαν μια σειρά συμφωνίες για εμπορικές και στρατιωτικές συνεργασίες. Είναι γεγονός ότι η διπλωματική και οικονομική στήριξη της Κίνας έδωσε μεγάλη βοήθεια στη Ρωσία στη σύγκρουση στην Ουκρανία και απέναντι στις δυτικές κυρώσεις. Η αγορά ρωσικού αργού πετρελαίου από Κίνα, που έχει εκτοξευτεί, αποτελεί επίσης μια σταθερά για την ενεργειακή ασφάλεια της Κίνας, που αποδείχτηκε ιδιαίτερης σημασίας στον αποκλεισμό του Ορμούζ. Όμως, εξίσου είναι γεγονός ότι, παρά την πίεση του Πούτιν, δεν ανακοινώθηκε συμφωνία για τον αγωγό Power of Siberia 2, που θα πρόσθετε επιπλέον 50 δισ. κ.μ. ρωσικού φυσικού αερίου στο υπάρχον δίκτυο. Η Κίνα φαίνεται να είναι αρκετά προσεκτική, θέλοντας να κρατήσει διπλές ισορροπίες και στη σχέση της με τη Ρωσία και να μη διαταράξει τα οφέλη της «ήπιας ισχύος» που την ανέδειξαν στο παγκόσμιο ταμπλό.
Κρίσιμα ερωτήματα και δύσκολες απαντήσεις
Ωστόσο, για να συνεχίσουμε την αναφορά στην Κίνα, το ερώτημα τίθεται αντικειμενικά: Την εποχή των ιμπεριαλιστικών προετοιμασιών σε όλα τα επίπεδα για να γίνει εφικτός ο γενικευμένος πόλεμος και των έντονων αμερικανικών προκλήσεων στην «αυλή» της, αρκεί η «ήπια ισχύς»; Αρκούν τα εμπορικά πλεονάσματα και τα ρεκόρ εξαγωγών; Αρκούν τα οικονομικά αντίποινα όταν ο αντίπαλος απειλεί να μπλοκάρει τους διαδρόμους της; Είναι έτοιμη να βγει στο προσκήνιο με όρους στρατιωτικής ισχύος και να κάνει το βήμα στην Ταϊβάν;
Αντίστοιχα, το δίλημμα της Ρωσίας αν θα κλιμακώσει, πώς και πόσο στην Ουκρανία για να σφραγίσει τη νίκη και να αξιώσει με άλλους όρους «τη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Ευρώπη» παραμένει προς απάντηση.
Τα πιο πιεστικά ερωτήματα και διλήμματα όμως βρίσκονται στην πλευρά των ΗΠΑ. Αντιγράφουμε από τη 10η Συνδιάσκεψη (Ιούλης 2024) του ΚΚΕ(μ-λ): «(…)δημιουργούνται συνεχώς δεδομένα που φέρνουν τις ΗΠΑ ολοένα και πιο κοντά στον κίνδυνο να δουν μπροστά τους αυτό που απεύχονται δεκαετίες τώρα: μια στρατηγική συμμαχία των δύο ευρασιατικών γιγάντων. Αυτό αποτελεί το σημαντικότερο στρατηγικό δίλημμα/αδιέξοδο που αντιμετωπίζουν οι ΗΠΑ στην προσπάθειά τους να ανακόψουν την πορεία αποδυνάμωσής τους. Σ’ αυτό το στρατηγικό δίλημμα προστίθεται και επικάθεται το στρατηγικό αδιέξοδο των ΗΠΑ στην Ουκρανία». Και τώρα προστέθηκε και η αποτυχία στο Ιράν!
Όλες οι εκδοχές «απάντησης» από τους ιμπεριαλιστές των αδιεξόδων και των διλημμάτων τους προδιαγράφουν εφιαλτικά σενάρια για την ανθρωπότητα. Κανένας εφησυχασμός! Οι ανταγωνισμοί τους δεν δημιουργούν κανένα «αντικειμενικό» πεδίο «εκμετάλλευσης» από τους λαούς, όσο οι ίδιοι οι λαοί δεν συγκροτούν το δικό τους ισχυρό και ανεξάρτητο κίνημα κόντρα και ενάντια σε όλους τους!
