Τον Ιούνη του 2020, ο νεολαίος αγωνιστής Βασίλης Μάγγος βασανίζεται άγρια από τις αστυνομικές δυνάμεις και ένα μήνα μετά φεύγει από τη ζωή. Ξεκινά μία μακριά πορεία αγώνων μέσα και έξω από τις αίθουσες των δικαστηρίων για την καταδίκη των 6 αστυνομικών. Η «Π.Σ.» συζήτησε με τον Γιάννη Μάγγο, πατέρα του Βασίλη, για την απόφαση του δικαστηρίου που έξι χρόνια μετά τους καταδικάζει.
Π.Σ.: Η απόφαση του δικαστηρίου δεν ήταν καθόλου δεδομένη και είπατε ότι είναι δικαίωση για τον Βασίλη. Πείτε μας περισσότερα.
Γ.Μ.: Η απόφαση κατ’ αρχήν είναι ιστορική, γιατί, όπως έγραψα και εκείνο το βράδυ, ο Βασίλειος παραδόθηκε στην ιστορία δικαιωμένος. Και δεν ήταν εύκολη απόφαση διότι γνωρίζαμε ότι απέναντί μας είχαμε έναν τεράστιο μηχανισμό, που είναι η ελληνική αστυνομία. Παρά όλα αυτά, επειδή τα στοιχεία ήταν συντριπτικά εις βάρος τους και ο αγώνας που αναπτύχθηκε στην κοινωνία και στο κίνημα για την υπόθεση του Βασίλη ήταν επίσης τεράστιος, εκδόθηκε αυτή η απόφαση που στηρίχθηκε στα στοιχεία με μία καλή, δεμένη πρόταση της εισαγγελέως, την οποία και ακολούθησε μία δίκαιη πρόταση στο δικαστήριο. Ο Βασίλειος αποδείχτηκε πια ότι βασανίστηκε και ο αγώνας μας αποδείχθηκε ότι – ούτως ή άλλως ήταν δίκαιος – αλλά αποδείχτηκε πάλι ότι ο μόνος αγώνας που χάνεται είναι αυτός που δεν δίνεται.
Π.Σ.: Το 2025, οι τρεις αστυνομικοί της ΟΠΚΕ είχαν δικαστεί στον Βόλο για τον ξυλοδαρμό του Βασίλη. Γιατί είχαν χωριστεί οι υποθέσεις τότε;
Γ.Μ.: Καλό το ερώτημα. Η υπόθεση είναι μία, γιατί το περιστατικό ήταν ένα. Τον χτύπησαν μπροστά στα δικαστήρια, τον βούτηξαν – τον απήγαγαν στην ουσία – και τον πήγαν για δυο ώρες μέσα στην ασφάλεια όπου τον κράτησαν παράνομα και τον χτύπησαν. Έπρεπε να είναι μία η δίκη. Εμείς το ζητήσαμε. Δεν έγινε δεκτό. Από την πρώτη στιγμή έγινε μια τεράστια προσπάθεια συγκάλυψης – μία μεθόδευση – που ανάμεσα στα άλλα προέβλεπε ακριβώς αυτό. Να σπάσει η υπόθεση, να γίνει δηλαδή μόνο για το περιστατικό μπροστά στα δικαστήρια και το άλλο να πέσει στη λήθη. Υπολόγιζαν κάποιοι εισαγγελείς εδώ στον Βόλο – δύο είναι συγκεκριμένοι – ότι η υπόθεση θα λήξει σε ένα απλό πλημμέλημα που οι αστυνομικοί μπορεί να καταδικαστούν, μπορεί να αθωωθούν, και να τελειώσει εκεί. Πέρσι έγινε αυτή η δίκη. Καταδικάστηκαν και οι τρεις με μία γερή ποινή, δύο χρόνια φυλάκιση με αναστολή, που δεν είναι μικρή ποινή. Παρ’ όλα αυτά, ο αγώνας συνεχίστηκε. Δεν υπολόγιζαν σε αυτό στο οποίο θα εξελισσόταν η υπόθεση, η οποία γιγαντώθηκε. Το κίνημα βρήκε την ευκαιρία να συσπειρωθεί μέσα στην υπόθεση του Βασίλειου και να δημιουργήσει όλο αυτό το πράγμα που τελικά οδήγησε σε αυτό που είπαμε προηγουμένως, σε μία ιστορική απόφαση η οποία δικαιώνει και τον αγώνα τον δικό μας – της οικογένειας – και τον αγώνα που έδωσε το κίνημα, επιβεβαιώνει τη συμπαράσταση της κοινωνίας, αλλά και δικαιώνει κυρίως τη μνήμη του παιδιού μας, του Βασιλείου.
Π.Σ.: Θεωρείτε ότι αυτή η δικαστική απόφαση θα έχει κάποιον αντίκτυπο ή θα περιορίσει την αστυνομική βία απέναντι στο κίνημα;
Γ.Μ.: Κατ’ αρχήν με την απόφαση του δικαστηρίου αποδείχθηκε ένα πράγμα. Στην ελληνική αστυνομία υπάρχουν βασανιστές. Στην αστυνομική διεύθυνση Μαγνησίας αποδεδειγμένα πια υπάρχουν βασανιστές που βασάνισαν τον Βασίλειο Μάγγο και οι οποίοι καταδικάστηκαν. Μπαίνει ένα ερώτημα τώρα στην ίδια την ηγεσία της Προστασίας του Πολίτη. Τι θα γίνει με αυτούς τους αστυνομικούς; Θα πληρώνονται με τα χρήματα και τους φόρους του ελληνικού λαού; Και με τους δικούς μου φόρους, που βασάνισαν το παιδί μου, για να παραμένουν εκεί και να κάνουν τι; Να συνεχίσουν να βασανίζουν, να βγάζουν τα κλομπ να χτυπάνε, να βγάζουν τα περίστροφα να δολοφονούν ανθρώπους και νέα παιδιά; Όπως την τελευταία περίπτωση με τη δολοφονία του Θοδωρή στο Άργος; Δεν θα πρέπει να γίνει μία κάθαρση στην ελληνική αστυνομία; Θα πρέπει να βρεθούν σε διαθεσιμότητα και να αποταχτούν από το σώμα. Αυτή είναι η δίκη μου σκέψη. Και βεβαίως, πέρα από το Εφετείο, εκκρεμεί το δικαστήριο της ΕΔΕ. Η ΕΔΕ εκδικάστηκε και οι έξι αστυνομικοί παραπέμφθηκαν υπηρεσιακά στο πρωτοβάθμιο Πειθαρχικό Συμβούλιο Αστυφυλάκων Θεσσαλονίκης με τις ίδιες κατηγορίες και με το ερώτημα της ποινής της απόταξης. Αυτό το δικαστήριο θα έπρεπε ήδη να έχει γίνει. Φαντάζομαι ότι τώρα θα γίνει. Τι θα δικάσουν τώρα; Αφού αποδείχθηκε πια από τα ποινικά δικαστήρια ότι είναι βασανιστές. Άρα η υπόθεση που δικάστηκε ήδη σε ένα δικαστήριο παράλληλα θα πρέπει να δικαστεί και υπηρεσιακά. Αυτό το δικαστήριο θα έπρεπε να έχει ήδη γίνει, όπως σχολιάζει και ο Συνήγορος του Πολίτη, αλλά αργεί και περίμεναν αυτή την απόφαση. Με αυτά τα στοιχεία θα πρέπει να αποπεμφθούν. Εδώ είναι πάλι ένα ερώτημα. Η απόφαση βάζει κάποιες δικλίδες, γιατί μην ξεχνάμε ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεθνούς Αμνηστίας, από το 2019 έως το 2025, 64 υποθέσεις αστυνομικών πήγαν στα ποινικά δικαστήρια. Μόνο σε 4 έγιναν οι δίκες και μόνο 1 καταδικάστηκε.
Εδώ θέλω να τονίσω την ιστορικότητα και τη σοβαρότητα της απόφασης του δικαστηρίου. Αλλά θέλω να πω και το εξής. Αρχίζουν σιγά σιγά, έστω με αυτό τον ρυθμό, να καταδικάζονται αστυνομικοί, και με αυτή τη σκέψη, υπάρχει περίπτωση να ξανασκεφτούν να βγάλουν το κλομπ και το πιστόλι τους γιατί υπάρχει και η τιμωρία. Όταν ο Βασίλειος έφυγε από τη ζωή, αυτό που κάναμε εγώ και η μητέρα του ήταν να πούμε να μην ξανα-υπάρξουν θύματα αστυνομικής βίας. Διαψευστήκαμε οικτρά. Αλλά τώρα, με την απόφαση, ελπίζω ότι θα μπει κάποιο φρένο. Να μην έχουμε ξανά κάποιον άνθρωπο που θα βασανιστεί, που θα δολοφονηθεί από αστυνομική βία.
Π.Σ. : Η μάχη λοιπόν έχει ακόμα συνέχεια. Συν το γεγονός ότι θα υπάρχει σε δεύτερη φάση η συνέχιση της δίκης στο Εφετείο. Τι περιμένετε από αυτή τη διαδρομή;
Γ.Μ.: Με την έφεση, η δίκη θα γίνει ξανά όλη από την αρχή. Όλο αυτό που βιώσαμε αυτό τον καιρό, όλη αυτή την «παραδικηγορία» που άσκησαν οι δικηγόροι, οι οποίοι δεν είχαν κανένα επιχείρημα υπέρ των πελατών τους και το μόνο που έκαναν ήταν μία βρωμερή δικηγορία. Θα ξαναγίνει το δικαστήριο, ναι. Αλλά ξέρω ότι το κίνημα έχει γερές βάσεις και αντοχές. Από τα μηνύματα που λάβαμε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τις χιλιάδες κοινοποιήσεις, τις αναρτήσεις σε πάρα πολλά μέσα, ακόμα και στα μέσα ενημέρωσης, δημιουργήθηκε στο κίνημα μία αίσθηση ανακούφισης και ελπίδας. Ότι να: ο αγώνας μας έχει και νίκες, έχει και δικαίωση. Και βέβαια, μία νίκη ποτέ δεν θα μας κάνει να σταματήσουμε διότι, όπως είπε και ο Βασίλειος, «και ας μη νικήσουμε ποτέ, θα πολεμάμε πάντα, αλλά και όταν νικάμε, πάλι θα πολεμάμε».
Π.Σ.: Είστε ένας άνθρωπος που τα τελευταία χρόνια έχει αναπτύξει στενή επαφή με την αγωνιζόμενη νεολαία. Θα θέλαμε κάποιες σκέψεις σας για τη νέα γενιά της Ευρώπης που βγαίνει στους δρόμους και διεκδικεί το δικαίωμά της στη ζωή πέρα από αυτό το σύστημα.
Γ.Μ.: Κατ’ αρχήν να πω ότι ποτέ δεν ήμουν ένας άνθρωπος έξω από το κίνημα. Απλά τώρα αναγκαστικά φαίνομαι πιο πολύ εκ των πραγμάτων. Δεύτερον, πάντα πίστευα και πιστεύω ότι οι μεγάλοι αγώνες δίνονται στον δρόμο. Εκεί είναι η διεκδίκηση. Επίσης, μεγάλη πίστη μου, και πιστεύω δεν λέω κάτι πρωτότυπο, είναι τα νέα παιδιά, η νέα γενιά. Εγώ θαύμασα τα παιδιά που ερχόντουσαν από κάθε γωνιά της χώρας, από τον Βόλο, από οπουδήποτε αλλού, εργάτες, φοιτητές, άνεργοι, οτιδήποτε, και στήριζαν την υπόθεση του Βασίλειου είτε μέσα στην αίθουσα του δικαστηρίου είπε απ’ έξω. Το μέλλον ανήκει στη νέα γενιά. Με αυτή την έννοια, θεωρώ ότι η κατάσταση στη Γαλλία και τις άλλες χώρες έχει φτάσει στο απροχώρητο. Τέρμα πια οι αυταπάτες για την εξελιγμένη Ευρώπη, που έχει λύσει τα οικονομικά της προβλήματα. Έχει τεράστια οικονομικά προβλήματα και γιατί; Γιατί τα κέρδη συσσωρεύονται στα χέρια λίγων και ο πολύς κόσμος αναγκάζεται να τα βγάζει πέρα πάρα πολύ δύσκολα. Και βέβαια η νέα γενιά αντιμετωπίζει τεράστια προβλήματα στις σπουδές και τα ζητήματα εργασίας, με αποτέλεσμα κάποια στιγμή, σε χώρες που έχουν κάποια κινηματική παράδοση, όπως η Γαλλία, να ξεσπάσουν αυτές οι διαδηλώσεις και οι νέοι να απαιτήσουν συνθήκες που θα διαμορφώσουν ένα μέλλον καλύτερο για τους ίδιους. Και μετά είδαμε: στην Ιταλία υπάρχουν αντίστοιχα, στη Γερμανία ελπίζω ότι θα διαμορφωθεί ένα κίνημα, βλέπω μερικά πράγματα στην Ολλανδία, στο Βέλγιο, και θα δούμε και αλλού.
Στη χώρα μας βλέπουμε ότι είναι άλλες οι συνθήκες, αλλά δεν είμαι απαισιόδοξος. Βλέπω ότι το κίνημα έχει τα αντανακλαστικά και έχει και πολιτική κρίση. Πιστεύω ότι κάποια στιγμή θα δημιουργηθούν και στη χώρα μας οι προϋποθέσεις να γιγαντωθεί το κίνημα και οι νέοι άνθρωποι να απαιτήσουν καλύτερες συνθήκες σπουδών και δουλειάς και καλύτερους όρους ζωής γενικότερα.