Μετά τη δημοσιοποίηση της συμφωνίας Τραμπ-Πούτιν για τη διοχέτευση ρωσικού ντίζελ στην αμερικανική και παγκόσμια αγορά, δύο ήταν οι χαρακτηριστικές εξελίξεις στο ουκρανικό ζήτημα.
Αρχικά, οξύνθηκε η κόντρα Τραμπ-Ζελένσκι. Ο δεύτερος κατηγορούσε τον Τραμπ ότι με τη συμφωνία για το ντίζελ ενισχύει τον Πούτιν και προδίδει την Ουκρανία. Οι Ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές (Γερμανία, Γαλλία, Μ. Βρετανία) έσπευσαν να υποστηρίξουν τον Ζελένσκι υποσχόμενοι αμέριστη βοήθεια. Ο Τραμπ κατηγορούσε ανοιχτά τον Ζελένσκι ότι δεν θέλει την ειρήνευση, ότι αυτός ευθύνεται για την άνοδο των τιμών πετρελαίου και βενζίνης παγκοσμίως και απαίτησε την αντικατάσταση του Ζελένσκι στο προεδρικό αξίωμα.
Ταυτόχρονα, καταγραφόταν μία ολοένα και μεγαλύτερη αδυναμία της Ουκρανίας να αποκρούσει τις διευρυμένες και σφοδρές ρωσικές επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές της σ’ όλη την επικράτεια. Τότε «διέρρευσε» ότι «για κάποιον λόγο» δεν λειτουργούσε σωστά το πληροφοριακό σύστημα που ελέγχει ο Μασκ και προειδοποιεί την ουκρανική αεράμυνα για επικείμενα ρωσικά πλήγματα. Σ’ αυτό να προσθέσουμε και την έλλειψη πυραύλων patriot από ουκρανικής πλευράς, καθώς «καθυστερούσαν» να φτάσουν στην Ουκρανία οι παραγγελίες από τις ΗΠΑ.
«Ξαφνικά» το πολιτικό κλίμα αλλάζει. Στο Όσλο της Νορβηγίας οι ειδικοί απεσταλμένοι του Τραμπ για το ουκρανικό ζήτημα, Γουίτκοφ και Κούσνερ, συζήτησαν με τον Ζελένσκι, τους ηγέτες της Νορβηγίας και Φινλανδίας και εκπροσώπους από Γαλλία, Μ. Βρετανία, Γερμανία, Πολωνία, ΕΕ και ΝΑΤΟ. Αμέσως μετά τη συνάντηση ο Γουίτκοφ επισκέφθηκε τον Πούτιν στην Αγία Πετρούπολη, ζητώντας του την επανέναρξη απευθείας τριμερών ειρηνευτικών συνομιλιών για την Ουκρανία με τη συμμετοχή ΗΠΑ, Ρωσίας και Ουκρανίας. Του κατέθεσε, μάλιστα, επικαιροποιημένες προτάσεις τερματισμού του πολέμου, τονίζοντας ότι «υπάρχει πλέον ισχυρή ευθυγράμμιση μεταξύ ΗΠΑ, Ουκρανίας και Ευρώπης σχετικά με τα επόμενα βήματα».
Η ρωσική απάντηση ήταν θετική, με τον ειδικό σύμβουλο του Πούτιν, Ουσάκοφ, να δηλώνει ότι η Ρωσία είναι πρόθυμη επί της αρχής να επαναλάβει τον Νοέμβριο τις τριμερείς ειρηνευτικές συνομιλίες.
Είναι φανερό ότι ο Τραμπ «άδειασε» και τον Ζελένσκι και τους Ευρωπαίους συμμάχους του. Έδειξε ότι αυτός είναι ο επικυρίαρχος, που με τις κινήσεις του ελέγχει τις εξελίξεις στο ουκρανικό ζήτημα. Μπόρεσε και έβαλε φρένο στις κολεγιές Ζελένσκι-Ευρωπαίων, που αμφισβητούσαν την πολιτική των ΗΠΑ.
Την ώρα των συνομιλιών Γουίτκοφ-Πούτιν, ο Ζελένσκι δήλωνε ότι είναι υπέρ των τριμερών συνομιλιών με ΗΠΑ και Ρωσία, προτείνοντας συμμετοχή και των Ευρωπαίων σ’ αυτές, χωρίς για την ώρα να έχει εισακουστεί η πρότασή του. Ούτε διέφυγαν της προσοχής οι ευχαριστίες προς τις ΗΠΑ για την αποκατάσταση της εύρυθμης λειτουργίας του συστήματος προειδοποίησης των ρωσικών επιθέσεων.
Γιατί τώρα αυτή η πρωτοβουλία Τραμπ; Πρόκειται για αντιπερισπασμό και αναζήτηση νέων τακτικών κινήσεων των ΗΠΑ μπροστά στη σκλήρυνση της ρωσικής επιθετικότητας; Πρόκειται για προσπάθεια αναζήτησης ενός συμβιβασμού μπροστά στον φόβο πως μετά τον χειμώνα, και όπως δείχνουν οι εξελίξεις, η Ρωσία θα διεκδικεί και θα απαιτεί περισσότερα; Μήπως και τα δύο μαζί; Ίδωμεν.
Ενώ ο Τραμπ δηλώνει «ίσως να μην έχουμε βρεθεί τόσο κοντά στο τέλος του πολέμου» (βέβαια το έχει ξαναδηλώσει αυτό…) η Ρωσία δείχνει αρκετά προσγειωμένη. Σ’ αυτό το πλαίσιο, ο Ουσάκοφ, μετά τη συνάντηση Γουίτκοφ-Πούτιν, δήλωσε ότι «σύμφωνα με τον Γουίτκοφ, υπάρχουν ορισμένες νέες προσεγγίσεις του Ζελένσκι και των Ευρωπαίων, αν και όχι αρκετά χρήσιμες για την επίλυση της ουκρανικής κρίσης».
Ο ρωσικός ιμπεριαλισμός ικανοποιείται από τις τελευταίες εξελίξεις, αλλά κρατά ακόμη «μικρό καλάθι», καθώς τίποτε δεν είναι προδιαγεγραμμένο. Σίγουρα, στις επιτυχίες του συγκαταλέγεται και η πρόκληση διαφωνιών, ρηγμάτων και αντιθέσεων στη Δύση.
Θα φανεί από τις εξελίξεις πόσο ισχυρή είναι η ευθυγράμμιση των Ευρωπαίων ιμπεριαλιστών στις κινήσεις των ΗΠΑ. Γιατί και αυτοί από την πλευρά τους προσπαθούν να παζαρέψουν τα όρια και τους όρους με τους οποίους θα υποστηρίζουν τις κινήσεις του κυρίαρχου ιμπεριαλιστή της Δύσης (ΗΠΑ). Και ήδη υπάρχουν κάποια δεδομένα. Οι Ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές δύσκολα «θα καταπιούν» τον αποκλεισμό τους από τις συνομιλίες για την όποια ειρήνευση στην Ουκρανία, που υπολογίζεται να διεξαχθούν στο Άμπου Ντάμπι στα μέσα Νοεμβρίου.
Ήδη Δανία και Σουηδία έκφρασαν ανοιχτά τη διαφωνία τους με την κίνηση της Νορβηγίας και της Φινλανδίας να έχουν άμεσες τηλεφωνικές συνομιλίες με τον Πούτιν εν όψει των διαπραγματεύσεων για την ειρήνευση. Δανία και Σουηδία δήλωσαν ότι τέτοιες μονομερείς ενέργειες μεμονωμένων κρατών βλάπτουν την ευρωπαϊκή ενότητα και ότι η Ευρώπη πρέπει ως όλον να διεκδικήσει και να κερδίσει τη συμμετοχή της στις προσεχείς συνομιλίες που προωθούν την ειρήνη και όχι την υποταγή της Ουκρανίας στη Ρωσία.
Ο καγκελάριος της Γερμανίας Μερτς σιγοντάρισε τους Δανούς και τους Σουηδούς. Απαίτησε να συμμετάσχει και η Ευρώπη στις όποιες ειρηνευτικές συνομιλίες και προειδοποίησε να μη συμφωνηθεί η «τύχη» της Ουκρανίας από τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Κίνα, υπονοώντας προφανώς τη συνάντηση που μάλλον θα έχουν οι εκπρόσωποι της γεωπολιτικής Τριάδας στο περιθώριο της συνόδου της APEC στις αρχές Νοεμβρίου.
Ο Πούτιν στις συνομιλίες με Νορβηγία-Φινλανδία δήλωσε ότι οποιαδήποτε ειρηνευτική διαδικασία προϋποθέτει την πλήρη και άνευ όρων ικανοποίηση όλων των νόμιμων συμφερόντων της Ρωσικής Ομοσπονδίας σχετικά με την Ουκρανία, ενώ πρόσφατα είχε αποκλείσει οποιαδήποτε συμμετοχή Ευρωπαίων σε διαπραγματεύσεις για ειρήνευση.
Οι διπλωματικές-πολιτικές εξελίξεις θα είναι σημαντικές το προσεχές διάστημα, ενώ την ίδια στιγμή η φονική πολεμική μηχανή στην Ουκρανία «ταΐζεται» απρόσκοπτα και από τις δύο πλευρές, με τη Ρωσία να επεκτείνει και να αναβαθμίζει τις επιθέσεις της ακόμη και στη Δυτική Ουκρανία και σε κρίσιμες υποδομές της σ’ όλη την επικράτεια.
