Τα μετέωρα βήματα της εκεχειρίας και η παράταση του αδιέξοδου
Ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός μπροστά σε μεγάλα διλήμματα
Είναι πια τόσο φανερά τα στρατηγικά αδιέξοδα του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού, ως αποτέλεσμα της αποτυχίας τους έως τώρα να προωθήσουν τις βασικές τους στοχεύσεις, που είχε η επίθεσή τους στο Ιράν, που τρομάζει κανείς με την ιδέα του πως αυτό θα εισπραχθεί και κυρίως πως θα αντιμετωπιστεί από την άρχουσα τάξη των ΗΠΑ και τα επιτελεία του «στριμωγμένου θηρίου». Φυσικά και σε άμεση σύνδεση με το προηγούμενο εξίσου σημαντικά είναι τα ερωτήματα για το ποιες και πόσο μεγάλες θα είναι οι επιπτώσεις τόσο στον παγκόσμιο ανταγωνισμό μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων της εποχής μας , των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Κίνας, αλλά και σε όλο το φάσμα των αντιθέσεων, των σχέσεων και συσχετισμών στον πλανήτη. Από την ευρωατλαντική σχέση που ρηγματώνεται χωρίς να φαίνονται κινήσεις γεφύρωσης των διαφορών, μέχρι τις επιδράσεις και τις ανακατατάξεις στην περιοχή της Μέσης Ανατολής. (Και) Από αυτή την άποψη είναι ερωτηματικό εάν η επίσκεψη του Τραμπ στο Πεκίνο, όχι πάντως από θέση ισχύος όπως επιθυμούσε, θα ξεδιαλύνει ή θα περιπλέξει παραπέρα τις εξελίξεις.
Το σαρανταοχτάωρο φιάσκο του «Σχεδίου Ελευθερία» («Project Freedom») και το διαρκές deza vu
Στα τέλη Απριλίου, γράφουν γνωστές δυτικές εφημερίδες, η Διοίκηση Τραμπ είχε καταλήξει μέσα σε 45 λεπτά, πως η παράταση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών ήταν η μόνη λύση που πρόσφερε κάποιο πολιτικό χρόνο, σε αντίθεση με την άμεση αποχώρηση ή την επανέναρξη των βομβαρδισμών που θεωρούνταν στρατηγικά εξίσου καταστροφικές επιλογές. Το Ιράν όμως είχε βρει τρόπους σε συνεργασία με τη Ρωσία και την Κίνα να μετριάσει τις επιπτώσεις του αμερικάνικου αποκλεισμού. Έτσι και αυτή η λύση, επειδή ακριβώς δεν πίεζε το Ιράν, στο βαθμό που να «δώσει» στις ΗΠΑ αυτά που δεν πήραν με τους βομβαρδισμούς, αναδείκνυε την περιορισμένη αποτελεσματικότητά της στο πεδίο ταυτόχρονα με την αυξανόμενη αρνητική επίδραση που είχε στην παγκόσμια και στην αμερικανική οικονομία .Η διέξοδος που επινοήθηκε, δηλαδή το «Σχέδιο Ελευθερία» σύμφωνα με το οποίο τα πολεμικά πλοία των ΗΠΑ θα εγγυόνταν την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, εξαγγέλθηκε, πήγε να εφαρμοστεί και αποσύρθηκε μέσα σε μόλις ένα σαραντοχτάωρο! Αρκούσαν για αυτό ορισμένες προειδοποιητικές βολές του ιρανικού στρατού στα πολεμικά πλοία των ΗΠΑ και σε κάποια τάνκερ. Έτσι είχαμε την κωμικοτραγική ανακοίνωση μιας ακόμα διορίας , εβδομαδιαίας αυτή τη φορά, προς το Ιράν για να αποδεχθούν τη νέα πρόταση των ΗΠΑ, που είναι σε μεγάλο βαθμό το αντίγραφο της προηγούμενης που είχε απορριφθεί. Πριν περάσουν δύο μέρες οι ΗΠΑ βομβάρδισαν στρατιωτικές εγκαταστάσεις αλλά και κατοικημένες περιοχές της ακτογραμμής των Στενών του Ορμούζ καθώς και το νησί Κεσμ, που συγκαταλέγεται στους πιθανούς στόχους μιας αμερικανικής απόβασης, με τις ΗΠΑ να τονίζουν ταυτόχρονα ότι αυτές οι επιδρομές «δεν συνιστούν επανάληψη των εχθροπραξιών, ούτε πρόθεση για κλιμάκωση»! Για να πάρουν στρατιωτική απάντηση από το Ιράν με εκτόξευση πυραύλων και drones κατά πολεμικών πλοίων που συμμετείχαν στον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών. Αλλά και απάντηση πολιτική- διπλωματική με την υπογράμμιση ότι « δεν πιεζόμαστε» και δίνοντας απάντηση στην πρόταση των ΗΠΑ λέγοντας ότι αυτή είναι «μια λίστα επιθυμιών τους» και όχι πρόταση για συμφωνία. Αυτό το διαρκές deza vu, αν κάτι έχει καταστήσει σαφές, είναι το γεγονός πως με τέτοια ημίμετρα και σπασμωδικές κινήσεις από την πλευρά των ΗΠΑ, το βάλτωμά τους γίνεται χειρότερο και βαθύτερο και αυτές γίνονται ακόμα πιο επικίνδυνες.
Ανακατατάξεις στην περιοχή της Μέσης Ανατολής
Τις μέρες που εξελίσσονταν αυτές οι οβιδιακές μεταμορφώσεις της τακτικής των ΗΠΑ, υπήρξαν μια σειρά γεγονότα που είναι η κορυφή του παγόβουνου των ανακατατάξεων που θα συμβούν στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Έτσι στα τέλη Απριλίου είχαμε την αποχώρηση των ΗΑΕ από τον ΟΠΕΚ. Με την κίνηση αυτή, που χαιρετίστηκε από τις ΗΠΑ, το λιγότερο είναι πως τα ΗΑΕ χτυπούν το Ιράν, μιας και θα επιχειρήσουν να κατακτήσουν θέσεις που αυτό χάνει στην αγορά πετρελαίου. Η κίνηση αυτή έχει πολλαπλούς στόχους και σημαντική γεωπολιτική διάσταση. Είναι ένα χτύπημα κάτω από την μέση στη Σαουδική Αραβία που εδώ και καιρό βρίσκεται σε έναν αυξανόμενο ανταγωνισμό με τα ΗΑΕ. Υποσκάπτει την πολιτική επιρροή που ασκούσε η Ρωσία μέσω του ΟΠΕΚ, τόσο στις χώρες του Κόλπου όσο και στην παγκόσμια ενεργειακή πολιτική. Μάλιστα αυτή η κίνηση συνδυάστηκε με την σύσφιξη των σχέσεων των ΗΑΕ με το Ισραήλ που επικυρώθηκε με την αποστολή από το σιωνιστικό κράτος, συστημάτων Patriot και συστοιχιών του ισραηλινού Iron Dome! Αλλά και με την συμμετοχή μαχητικών αεροσκαφών των ΗΑΕ στους πρόσφατους βομβαρδισμούς της ακτογραμμής του Ιράν. Τα ΗΑΕ είναι η μόνη χώρα της Αραβικής Χερσονήσου που έχει υπογράψει τις «Συμφωνίες του Αβραάμ» και τώρα δείχνει πως μπαίνει πιο βαθιά στο φιλοσιωνιστικό μπλοκ και στην αντιιρανική εκστρατεία των ΗΠΑ.
Καθόλου τυχαία, όταν εξελίσσονταν το «Σχέδιο Ελευθερία» το Ιράν χτύπησε με σφοδρότητα ένα στρατηγικό σημείο των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων των ΗΑΕ στη Φουτζέιρα, καθώς μέσω αυτού τα ΗΑΕ παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ, επιτρέποντας τα να εξάγουν πετρέλαιο ακόμη και σε περιπτώσεις αποκλεισμού τους. Στο ίδιο πλαίσιο, η ιρανική ηγεσία ανακοίνωσε εκείνες τις μέρες (5/5) τον νέο χάρτη ασφάλειας, με τον οποίο διευρύνεται η ζώνη ελέγχου που έχει δημιουργήσει το Ιράν, και προς την πλευρά του Κόλπου του Ομάν, επιβάλλοντας με αυτό τον τρόπο αποκλεισμό των λιμανιών των ΗΑΕ.
Σε άλλη ρότα η Σαουδική Αραβία δεν διαμαρτυρήθηκε μόνο έντονα για τον αμερικάνικο αποκλεισμό από την πρώτη στιγμή, αλλά γράφεται πως η εσπευσμένη αναστολή του «Σχεδίου Ελευθερία» από τις ΗΠΑ, οφείλονταν και στην άρνηση της ΣΑ να χρησιμοποιηθούν οι αμερικανικές βάσεις στην επικράτειά της αλλά και ο εναέριος χώρος της για πλήγματα εναντίον του Ιράν.
«Ποτέ μη διακόπτεις τον εχθρό σου όταν κάνει λάθος»
Αυτή η ρήση του Ναπολέοντα Βοναπάρτη, θα μπορούσε να χρεωθεί όχι μόνο στην τακτική της Κίνας αλλά και της Ρωσίας έναντι της αμερικανο-ισραηλινής επίθεσης στο Ιράν. Έτσι πριμοδότησαν την φθορά της παρουσίας των ΗΠΑ στην Μέση Ανατολή. Βέβαια Στην περίπτωση για την οποία μιλάμε, η πραγματικότητα, όπως συνήθως είναι πιο σύνθετη από μια ρήση.
Κάνοντας μια επισκόπηση των κινήσεών τους, θα λέγαμε πως χωρίς να γνωρίζουν τις ακριβείς αντοχές του Ιράν, κινήθηκαν για αρκετό διάστημα παρασκηνιακά για να στηρίξουν έμμεσα το Ιράν, ελπίζοντας να συμβεί αυτό που συνέβη. Δεν ήθελαν και δεν μπορούσαν να κινηθούν σε μια πιο ενεργή και άμεση εμπλοκή, εκτός και αν τα πράγματα εκτρέπονταν. Έτσι η Ρωσία «πίσω από την «κουρτίνα» έδινε ακριβείς πληροφορίες για τις θέσεις των αμερικανικών βάσεων. Ανταπέδωσε την παροχή από το Ιράν drones για το ουκρανικό μέτωπο, με αποστολή αναβαθμισμένων σε εμβέλεια και επιχειρησιακές ικανότητες ρωσικών drones, αλλά μοιράστηκε και νέες τακτικές ιεράρχησης στόχων. Η Κίνα αντίστοιχα έδωσε στο Ιράν το κινέζικο δορυφορικό σύστημα αντίστοιχο του δυτικού GPS, ενώ έστειλε και μια σειρά οπλικά συστήματα μεσαίου μεγέθους. Στην διάρκεια της εκεχειρίας, τα δυτικά ΜΜΕ φωνάζουν ότι έχουν πυκνώσει οι αποστολές φορτίων κυρίως από τη Μόσχα.
Στην πολιτικό- διπλωματικό πεδίο ο ρωσικός και ο κινέζικος ιμπεριαλισμός έχουν αρνηθεί οποιοδήποτε ψήφισμα μπορεί να δημιουργήσει «παραθυράκι» για τη νομιμοποίηση από τον ΟΗΕ μιας επιχείρησης εναντίον του αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν. Η Ρωσία μάλιστα δηλώνοντας ότι αποτελεί νόμιμο αμυντικό μέτρο. Από την άλλη πλευρά, η ιρανική ηγεσία εμφανώς πια αναζητά ολοένα και μεγαλύτερη στήριξη όπως φάνηκε από την περιοδεία του Ιρανού ΥΠΕΞ σε Ρωσία και Κίνα.
Συνολικά οι δύο ιμπεριαλιστικές δυνάμεις της Ευρασίας εκμεταλλεύονται τις δυσαρέσκειες και την αναξιοπιστία που γεννούν οι επιθετικές κινήσεις του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού για να αυξήσουν την πολιτική τους εμβέλεια στον πλανήτη, με μια σχετική επικέντρωση, εκτός από τη Μέση Ανατολή, στις χώρες της Αφρικής, της Κεντρικής και Ανατολικής Ασίας και του Ειρηνικού.
Σε μια τελευταία εξέλιξη, έχουμε τη δήλωση του πρέσβη του Ιράν στο Πεκίνο, πως «οποιαδήποτε πιθανή συμφωνία πρέπει απαραίτητα να συνοδεύεται από εγγυήσεις από τις μεγάλες δυνάμεις και να τίθεται και στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών», αναφερόμενος στη συνέχεια στη Ρωσία και την Κίνα. Αυτό δείχνει, ότι με συνεννόηση των τριών, ανοίγει η πόρτα για να εντείνουν οι δύο ευρασιατικοί ιμπεριαλιστές την πολιτική- διπλωματική τους εμπλοκή στη Μέση Ανατολή και στο πλευρό του Ιράν. Πράγμα που δυσκολεύει παραπέρα τις αμερικανικές κινήσεις και με δεδομένη την συνεχιζόμενη ρηγμάτωση μεταξύ των αμερικάνων και ευρωπαίων ιμπεριαλιστών, που αντικειμενικά αδυνατίζει παραπέρα την αμερικανική προβολή ισχύος.
«Καλώς ήρθατε στην εποχή της αδίστακτης αμερικανικής υπερδύναμης. Θα είναι μοναχική και επικίνδυνη.»
Στο Κυριακάτικη έκδοση της «Καθημερινής» ο Π.Π. μεταφέρει την εισαγωγή ενός σημαντικού άρθρου με τίτλο «Η Αμερική είναι τώρα υπερδύναμη-παρίας», του επιφανούς Αμερικάνου νεοσυντηρητικού Ρόμπερτ Κέιγκαν (Robert Kagan) στο περιοδικό The Atlantic:
«Όποτε και όπως λήξει ο πόλεμος με το Ιράν, έχει ήδη αναδείξει και μεγεθύνει τους κινδύνους μιας νέας, πολυπολικής διεθνούς τάξης: μεγαλύτερα ρήγματα ανάμεσα στις ΗΠΑ και πρώην συμμάχους της, ενίσχυση των επεκτατικών μεγάλων δυνάμεων, Ρωσίας και Κίνας, επιτάχυνση του παγκόσμιου πολιτικού και οικονομικού χάους και μια Αμερική ασθενέστερη και περισσότερο απομονωμένη από κάθε άλλη φορά μετά τη δεκαετία του 1930». Ο Κέιγκαν στο άρθρο του συνεχίζει ως εξής: «Ακόμη και η επιτυχία εναντίον του Ιράν θα είναι κενή αν επιταχύνει την κατάρρευση του συστήματος συμμαχιών που για οκτώ δεκαετίες ήταν η πραγματική πηγή της δύναμης, της επιρροής και της ασφάλειας της Αμερικής.» Μάλιστα το εν λόγω άρθρο του Κέιγκαν κλείνει με τα εξόχως δραματικά λόγια που παραθέτουμε στον τελευταίο υπότιτλο.
Ακόμα και αν δεν πρέπει και πραγματικά είναι πολύ νωρίς για να κάνουμε από τη μεριά μας ανάλογες κρίσεις, αυτή η τοποθέτηση, δεν ξαναφέρνει άραγε στο προσκήνιο τα ερωτήματα που θέσαμε στην αρχή του άρθρου; Και κυρίως αυτό που έχει να κάνει με τις επόμενες κινήσεις των ΗΠΑ.
